The Little Prince of Gaza
İNG
The Little Prince of Gaza
ALM
Der kleine Prinz von Gaza
FRA
Petit Prince de Gaza
ARA
الأمير الصغير لغزّة
The Little Prince of Gaza, 2010 yılında üretilen bir bronz heykel ile heykelin fiziksel çevresi ve anlamsal kurgusundan hareketle 2023 yılında düzenlenen serginin ortak adıdır. Ortak bağ ve isim etrafında bir araya gelen bu çalışmalar, Filistinli çocukların yaşadığı dramı görünür kılmaktadır.
Lübnanlı sanatçı Chaouki Choukini, Filistinli kameraman Talal Abu Rahma’nın İkinci İntifada sırasında 30 Eylül 2000’de çektiği bir video kaydından esinlenerek The Little Prince of Gaza adlı heykelini yapmıştır. Bu videoda, Jamal al-Durra’nın 12 yaşındaki oğlu ’yı korumak için siper olmaya çalışması ancak yaralı Muhammed’in askerlerinin ateşiyle katledilmesi gözler önüne serilmektedir (Ans Azura, t.y.).
Heykelin gövdesinde yer alan kemer veya kalp sembolü farklı yorumlara konu olmuştur. Bibi Naz Zavieh’e göre (t.y) kemer, yetersiz beslenme ve çektikleri acılar yüzünden Gazzeli çocukların neredeyse parçalanmakta olan vücutlarını birleştirme çabalarını temsil etmektedir. Roz ve Labban (2023) ise bu sembolü oyulmuş bir kalp olarak yorumlamış ve trajik gerçeklerin ötesinde bir anlam taşıdığını belirtmiştir. Küçük çocuğun yukarıya bakan gözleri gelecek umudunu simgelerken göğsünde belirgin olarak gösterilen kalp ise yaşamaya azmini ve kararlılığını vurgulamaktadır.
Heykelin yüzüne oranla geniş gözü, gözünden akan gözyaşı, küçük ağzı ve yüzünde asılı kalan şok hâli gibi ayrıntılar, bir çocuğun yüzünü gösteren kübizm stilinin güçlü bir örneğini sunmaktadır. Bu sayede işgal altındaki topraklarda yaşayan in evlerinden koparılışı1, temel güvenlik haklarının ellerinden alınması2, yerlerinden edilmesi3 ve acımasız katliam görüntüleri karşısında donmuş bir çocuğun mimikleri heykele yansıtılmaktadır (Roz & Labban, 2023).
The Little Prince of Gaza sergisi, izleyicileri halkının karşı karşıya olduğu zorlu koşullarla yüzleştiren ahlaki ve evrensel değerlerin önemini vurgulamıştır. Sergide gücü elinde bulunduranların ittifakı nedeniyle ezilenlerin yaşadıklarını açığa çıkarmak amacıyla The Little Prince of Gaza heykeli hem serginin hem de izleyicilerin düşüncelerinin merkezindeki bir platforma yerleştirilmiştir (Selections, 2023). Platformda katledilen veya sakat bırakılan Filistinli çocukların bilgileri, heykelin ağlayan yüz detayının üzerine yazılmış bölmelerinin birleşiminden oluşturulmuştur. Sergi, izleyiciyi tam da amaçlandığı gibi Filistin halkının yıllar boyunca yaşadığı acı gerçeklerle yüzleştirmekte ve Filistin ile ilgili kavramlar, detaylar ve olayların daha derin bir şekilde irdelenmesine imkan tanımaktadır (Gedeon, 2024).
Heykele, Antoine de Saint-Exupéry’nin Küçük Prens adlı eserinden esinlenilerek The Little Prince of Gaza (Gazze’nin Küçük Prensi) ismi verilmiştir (Zavieh, t.y.). Böylece Exupéry’nin kitabındaki küçük çocuğun masumiyeti ile Gazze’nin çocuklarının masumiyeti arasında bir paralellik kurulmuştur. Sanatçı Choukini ve serginin küratörleri bu isimle ayrıca Niccolò Machiavelli’nin Prens adlı eserine göndermede bulunmuştur. Sergi, askerî harekâtları rasyonel düşünce ile temellendirip meşru gösterme çabasındaki ana akım Batı medyasının Makyavelist tarzını4 eleştirmekte ve “seçilmiş” insan grubunun5 hayatının diğerlerinden daha değerli olduğu fikrine meydan okumaktadır. Ayrıca sergi evrensel ahlaki değerlerin güç sahipleri tarafından kazanç için göz ardı edilmesi6 ve soğuk gerçekçi politikanın rasyonel gösterilmesine7 karşı bir meydan okuma gerçekleştirmekte, savunulamaz (güçsüz) olanları savunmaktadır (Selections, 2023).
The Little Prince of Gaza heykeli ve 13 yıl sonra onun etrafında şekillenen sergi, İsrail’in Filistin halkına yönelik soykırım politikalarını sanatın evrensel diliyle gözler önüne sermektedir. ile birlikte yaşanan olaylar, aslında İngiliz işgali ile başlayan ve günümüze kadar süregelen zulmün bir parçası olarak değerlendirildiğinde, sanatçılar Filistin’in çektiği acıların tarihsel sürekliliğine dikkat çekmektedirler. Eserlerin şekilsel ve içeriksel özellikleri kadar esere verilen isim de titizlikle düşünülmüş; böylece Filistin halkının hem maruz kaldığı vahşet hem de beslediği umut eş zamanlı olarak yansıtılmıştır.
DİPNOTLAR
- 1.Bkz. Evlerin Yıkımı; Mülkiyet-1; Mülkiyet-2; Mülksüzleştirme
- 2.Bkz. Devlet Terörü; Deyr Yasin Katliamı; İnsan Haklarının Sınırlanması; Sağlık Hakkı; Siyonist Terör Örgütleri; Toplu Katliam
- 3.Bkz. Mülteciler; Yerinden Etme
- 4.Bkz. Çifte Standart; Medya İkiyüzlülüğü
- 5.Ayrıca bkz. Kültürel Irkçılık; Yahudi Öjenizmi
- 6.Ayrıca bkz. Ahlaki İkiyüzlülük
- 7.Bkz. Politik Rasyonalite
AYRICA BAKINIZ
KAYNAKÇA
- Ansazura (2010). Chaouki Choukini. Erişim Tarihi: 05.10.2024, https://ansazura.com/en/artist/chaouki-choukini/petit-prince-enfant-de-gaza-small-prince-child-of-gaza-2010.
- Roz, Wafa & Labban, Elsie (2023). “The Little Prince of Gaza”. DafBeirut. Erişim Tarihi: 16.09.2024, https://dafbeirut.org/en/events/Little-Prince-of-Gaza.
- Selections (2023). ‘The Little Prince of Gaza’ at the Dalloul Art Foundation Beirut. Erişim Tarihi: 05.10.2024, https://selectionsarts.com/the-little-prince-of-gaza-at-the-dalloul-art-foundation-beirut/.
- Zavieh, Bibi Naz (2013). Modern And Contemporary Arab, Iranian and Turkish Art Part 2. Christie’s. Erişim Tarihi: 12.03.2025, https://www.christies.com/en/lot/lot-5728356.
OKUMA ÖNERİLERİ
- Gedeon, Daizy (17 Mart 2024). Little Prince of Gaza [Video]. You Tube, https://youtu.be/Y6YZMCZ3J8Y?feature=shared.
ATIF İÇİN
ATIF İÇİN
Gidiş, Pınar Ayşe. “The Little Prince of Gaza”. Filistin Sözlüğü. ed. Hasan Yücel Başdemir - Metin Uçar. 1459-1461. Ankara: Anadolu Ajansı - AA Kitap, 2026.