İçeriğe geç
ED · EDEBİYAT3 dk okuma · s. 413–415

Ebu Nada, Hiba

İNG

Abu Nada, Heba

ALM

Abu Nada, Hiba

FRA

Hiba Abu Nada

ARA

هبة أبو ندى

YAZAR

Nurefşan BULUT USLU

ORCID 0000-0002-1087-8912

Pınar Ayşe GİDİŞ

ORCID 0000-0002-3953-6721

KİTAPTA

s. 413–415

Atıf al

edebiyatçı Hiba Kemal Ebu Nada, 24 Haziran 1991 tarihinde Mekke’de doğmuştur. Gazze İslam Üniversitesi’nde Biyokimya bölümünden lisans ve El-Ezher Üniversitesi’nde Klinik Beslenme alanından yüksek lisans dereceleri almıştır. 2017 yılında Sharjah Arap Yaratıcılığı ödül töreninde, roman kategorisinde Oksijen Ölüler İçin Değildir adlı eseriyle ikinci olmuştur (Alwatanvoice, 2017; Sheehan, 2023). Bu başarısından dolayı Kültür Bakanlığı tarafından takdir edilmiştir (Moc PNA, t.y.). Ebu Nada, henüz 32 yaşındayken, İsrail’in 20 Ekim 2023’te Han Yunus’taki evine düzenlediği bombardıman sonucunda şehit edilmiştir (Dursun, 2023). Ebu Nada, Filistin’in işgal altındaki topraklarında yetişmiş ve bölgedeki insanlık dramına tanıklık etmiş bir entelektüel olarak İsrail’in Filistin’i kültürel, toplumsal ve sanatsal açıdan her yönüyle yok etme stratejisine karşı mücadele etmiştir.

Hiba Ebu Nada, şiirleri ile Filistin gerçekliğini yansıtırken hayatın anlamına dair de derin düşüncelere zemin oluşturmuştur. Sadece Geçmek Değil adlı şiiri, ölüm ve hayatın metafizik boyutunu ele alarak, insan varoluşunun sevgi ekseninde anlam kazandığını anlatır. Şiirinde ölümü bir son değil ilahi hakikate ve insanlığa adanmış bir yolculuk olarak resmetmektedir. Şehitlik, insanlığın yaralarını sarabilen bir sığınak ve bir şifanın kapısını aralayan kutsal bir eylem olarak betimlenmektedir. Hiba Ebu Nada, yaratılışın özünü sevgiyle ilişkilendirirken, şehitliği in ahlaki ve manevi doruk noktası olarak nitelemektedir (Arablit, 2023).

“Kendini Toparla” ve “Vatan İçin Yedi Gök” şiirleri, Filistin’in yalnızlığına, sürgün edilmişliğine ve direnişinin sarsılmaz ruhuna güçlü bir ağıttır. İlki, parçalanmış bir dünyanın ortasında Filistin’in diriliş çağrısını yükseltirken ikincisi, vatanın insanda veya insanın hayallerinde taşıdığı derin anlamı, özlemi ve umudu betimlemektedir (Fakhreddine, 2024). Şiirlerinde, özellikle umut teması halkın direnci ile birleşmekte, soyut bir metafor olmaktan çok direnç ile ayakları yere basan bir pratiğin anlatımı olarak yansımaktadır (Nurmasyitah vd., 2024).

Sanatçının yazdıkları ’de acının, nın, sevincin, umudun aynı anda, yan yana nasıl yaşayabildiğini de çarpıcı bir biçimde yansıtmaktadır. İsrail saldırganlığı her an her yerde, herhangi bir sebep-sonuç ilişkisi kurulmadan yaşanabildiği için Gazze’deki hayat buna uyarlanmak zorundadır. Örneğin cenaze ve düğünleri aynı gün yapmak Gazze’de yaşamın doğal akışının bir yansımasıdır. Her gün ölüm varsa, düğün yapmak için ölümün olmadığı bir günün gelmesi beklenemez. Ebu Nada bunun bilincindedir ve yaşadığı gerçekliği umutla yoğurarak aktarır. Son paylaşımı da aynı anda yaşanmak zorunda olunan zıt duyguları yansıtır.

Kaosun ortasında kendimizi tarif edilemez bir mutluluk içinde buluyoruz.

Yıkıntıların ortasında yeni bir şehir ortaya çıkıyor; bu da dayanıklılığımızın bir kanıtı.

Acı çığlıkları havada yankılanıyor, doktorların kanlı elbiselerine karışıyor.

Öğretmenler tüm mağduriyetlerine rağmen küçük öğrencilerine kucak açarken, aileler de zorluklar karşısında sarsılmaz bir güç sergiliyor. (Sheehan, 2023; Bulut Uslu & Gidiş, 2024: 110).

Abu Nada’nın son şiiri, oğluyla birlikte şehit edilmeden kısa süre önce X platformunda yayınlanmıştır (Sherwood, 2023).

Gazze gecesi, roketlerin parıltısı dışında karanlıktır.

Bombaların sesi dışında sessiz,

Namazın verdiği rahatlık dışında dehşet verici,

Şehitlerin nuru dışında siyahtır.

İyi geceler Gazze.

İsrail vahşeti her yanı sarsa da “namazın verdiği rahatlık” ve gecenin zifiri karanlığında “şehitlerin nuru”, geride kalanlar için yine de “bir umut ışığı” olarak Gazze’ye ve hayata veda etmek üzere olan şairin dizelerinde kendisine yer bulmuştur.

nin sembollerinden biri olan Hiba Ebu Nada, yalnızca örnek bir şahsiyet olmakla kalmamış, direnişin ve Filistin’in kültürel varlığının sembolik bir ismi de olmuştur. Ebu Nada, Filistin kimliğinin yeniden inşası ve korunması için mücadele etmiş, İsrail’in Filistin’deki kültürel hafızayı silme çabasını ifade eden “epistemik kırım”a karşı durmuştur.

KAYNAKÇA

  • Alwatanvoice (2017). Kültür Bakanlığı, Gazze Belediyesi İşbirliğiyle Şiir Gecesi Düzenliyor. Erişim Tarihi: 25.03.2025, https://www.alwatanvoice.com/arabic/news/2017/08/29/1079439.html.
  • Arablit (2023). Not Just Passing: A Poem By Heba Abu Nada. Erişim Tarihi: 25.03.2025, https://arablit-org.translate.goog/2023/11/27/not-just-passing-a-poem-by-hiba-abu-nada/?_x_tr_sl=en&_x_tr_tl=tr&_x_tr_hl=tr&_x_tr_pto=tc.
  • Bulut Uslu, Nurefşan & Gidiş, Pınar Ayşe (2024). “Hiba Ebu Nada: Bir Edebiyatçının Ölümü Karşılayışı”. Burdur İlahiyat Dergisi, (Gazze), 106-113.
  • Dursun, Ahmet (2023). “İsrail’in Gazze’deki “Kültür Soykırımında” Şu Ana Kadar 13 Ünlü Filistinli Yazar ve Şair Öldürüldü”. AA. Erişim Tarihi: 16.06.2025, https://www.aa.com.tr/tr/dunya/israilin-gazzedeki-kultur-soykiriminda-su-ana-kadar-13-unlu-filistinli-yazar-ve-sair-olduruldu/3090758.
  • Fakhreddine, Huda (2024). “Pull Yourself Together And Seven Skies Of Homeland. Words Without Borders”. Words Without Borders. Erişim Tarihi: 25.03.2025, https://wordswithoutborders-org.translate.goog/read/article/2024-01/pull-yourself-together-and-seven-skies-of-homeland-hiba-abu-nada-huda-fakhreddine/?_x_tr_sl=en&_x_tr_tl=tr&_x_tr_hl=tr&_x_tr_pto=tc.
  • Moc PNA (T.Y). Kültür Bakanlığı, Hacavi ve Abu Nada’nın Sharjah Arap Yaratıcılık Ödülü’ndeki Zaferini Takdir Etti. Erişim Tarihi: 25.03.2025, https://moc.pna.ps/ar_print.php?id=180411y1573905Y180411.
  • Nurmasyitah, Putri; Zaini, Hisyam & bin Mustafa, Nurul Amin (2024). “Metaphorizing Hope in Palestinian War: Cognitive Semantics Analysis on Hiba Abu Nada’s Poetry”. Lisaniya Adabiya: Studies in Language and Literature, 1 (2), 107-120.
  • Sheehan, Dan (2023). “Read the Last Words of Writer Heba Abu Nada, Who was Killed Last Week by an Israeli Airstrike”. Literary Hub. Erişim Tarihi: 25.03.2025, https://lithub.com/read-the-last-words-of-writer-heba-abu-nada-who-was-killed-last-week-by-an-israeli-airstrike/.
  • Sherwood, Harried (2023). “A Painter, A Poet, A Novelist: The Artists Being Killed in Gaza”. The Guardian. Erişim Tarihi: 25.03.2025, https://www.theguardian.com/world/2023/nov/13/a-painter-a-poet-a-novelist-the-artists-being-killed-in-gaza.

ATIF İÇİN

ATIF İÇİN

Bulut Uslu, Nurefşan - Gidiş, Pınar Ayşe. “Ebu Nada, Hiba”. Filistin Sözlüğü. ed. Hasan Yücel Başdemir - Metin Uçar. 413-415. Ankara: Anadolu Ajansı - AA Kitap, 2026.