Mansur, Süleyman-2
İNG
Mansour, Sliman-2
ALM
Mansour, Suleiman-2
FRA
Mansour, Sliman-2
ARA
سليمان منصور- 2
(d.1947, Birzeit), ressam ve sanat aktivistidir. Çocukluğunu doğduğu yer olan Birzeit’in kırsal kesiminde, ergenlik dönemini ise Beytüllahim ve Kudüs’te geçirmiştir. Beytüllahim’de bir yatılı da öğrenim görürken sanatsal yeteneği öğretmeni tarafından keşfedilmiştir (Osman, 2023). Gençliğini kimliğinin sistematik olarak silindiği, Filistin bayrağı ve kültürel öğelerin yasaklandığı bir dönemde geçiren Mansur’un sanatsal yaklaşımı, 1967’de ve Kudüs’ün işgal edilmesinden derinden etkilenmiştir. Sanatında Filistin yaşamı, kültürü, tarihi ve geleneklerinden türetilen sembollerle Filistinlilerin topraklarına olan bağlılığını ve direncini işlemiştir. Yafa Portakalı ile 1948 Nekbe’sinde kaybedilen toprakları, zeytin ağaçlarıyla 1967’de işgal edilen yerleri, geleneksel nakışlı (tatrîz) elbiseler giymiş figürleriyle Filistin toprağını ve devrimini, taş teraslı manzaralarla in toprağa bıraktığı izi, Kudüs ve Kubbetü’s-Sahre imgeleriyle ise Filistin ana vatanını temsil etmiştir (Mansour, t.y.).
Mansur’un en bilinen eseri olan Jamal al-Mahamel (Camel of Hardships- Güçlüklerin Devesi), Filistinlilerin özlemini çektiği Kudüs’ü sırtlayan hamalı tasvir etmektedir ve in görsel bir sembolü haline gelmiştir (Mansour, 2005). Kefiye, güvercin ve daha yakın dönemde kaktüs gibi semboller de eserlerinde sıkça yer almıştır. Kaktüs, yok edilmiş köylerin hayatta kalan şahidi olarak nin yeni bir sembolüne dönüşmüştür. Ayrıca karpuz, Filistin bayrağının renklerini taşıdığı için sembolik bir direniş simgesi olarak kullanılmıştır (Osman, 2023).
1987 yılında sırasında, Vera Tamari, Tayseer Barakat ve Nabil Anani ile “Yeni Vizyonlar” (New Visions) hareketini kurmuştur (Mansour, 2025). Bu hareket, Birinci İntifada’nın bir yansıması olarak doğmuş; yapımı sanat malzemelerini boykot ederek kahve, kına ve kil gibi yerel doğal malzemelerin kullanımını teşvik etmiştir (González, 2009: 207). Özellikle çamur kullanarak çalışmayı tercih eden Mansur, bu malzemeyle kurudukça çatlayan, Filistin’in siyasi ve coğrafi parçalanmışlığını simgeleyen eserler üretmiştir. Mansur, kendi sanatsal çalışmalarının yanı sıra Filistin ulusal görsel kimliğinin oluşmasında ve ülkedeki sanatsal hareketin gelişmesinde de büyük rol oynamıştır. 1975’te Filistinli Sanatçılar Birliği’ni kurmuş ve uzun yıllar bu birliğe liderlik etmiştir (González, 2009: 203). 1994’te Kudüs’te, sürgündeki Filistinli sanatçılar ve uluslararası sanatçılarla iş birliği yapmak ve Filistin sanatını arşivlemek amacıyla kurulan al-Wasiti Sanat Merkezi’nin kurucu ortaklarından biri olmuştur. Kudüs’te yayımlanan Al-Fajr English Weekly gazetesine karikatür çizerek katkıda bulunmuştur. Uluslararası Sanat Akademisi’nin kurucu kurul üyesi olan Mansur, el-Kudüs Üniversitesi gibi Filistin ve kültür kurumlarında eğitim vermiştir (Mansour, 2025).
Eserleri uluslararası alanda önemli sergilerde yer almıştır: Paris’te Arap Dünyası Enstitüsü’nde (Institut du Monde Arabe) Açılış Sergisi (Inaugural Exhibition) (1987), New York’ta “İşgal ve Direniş” sergisi (Occupation and Resistance) (1990), Sharjah Bienali (1995), Amman’da “Yedi Filistinli Sanatçı” sergisi (Seven Palestinian Artists) (1997), Houston’da “Filistin’de Yapıldı” sergisi (Made in Palestine) (2003), Dubai’de “Sanat Filistin” sergisi (Art Palestine) (2011) ve Louvre Abu Dabi ile Centre Pompidou iş birliğiyle “Soyutlama ve Hat-Evrensel Bir Dile Doğru” sergisi (2021) bunlar arasındadır.
Görsel Sanatlar alanında Filistin Ödülü ve Kahire Bienali’nde Büyük Nil Ödülü’nü (1998) kazanan Mansur, Filistin ve Arap kültürlerini uluslararası düzeyde tanıtma çabalarından dolayı UNESCO Sharjah Arap Kültürü Ödülü’ne (2019), Türkiye’de de Necip Fazıl Ödülü’ne layık görülmüştür (2025) (Mansour, 2025).
Uluslararası düzeyde tanınan tabloları, Filistin’e özgü “sumud” (sebat, yılmama) kavramını işleyen eserler arasında yer almaktadır. Bu kavram, İsmail Shammouth, Mahmûd Derviş, İssam Bedr gibi sanatçılar ve yazarlar tarafından da işlenmiştir (Hilden, 2024).
Süleyman Mansur’un sanatı, işgal altındaki Filistin halkının umutlarını, direnişini ve günlük gerçekliğini yansıtarak Filistin mücadelesinin ikonografisini geliştirmiştir. Eserleri, sadece estetik açıdan değil, aynı zamanda taşıdığı güçlü politik ve toplumsal mesajlarla da dikkat çekmektedir. Mansur’un çalışmaları; Filistin kültürel direniş hareketinin önemli bir bileşeni olarak değerlendirilmekte, sanat yoluyla ulusal kimliği pekiştirmekte ve halkın toprağa olan bağlılığını görselleştirmektedir. Bu yönüyle hem e hem de uluslararası sanatçılarla aktivistlere ilham kaynağı olmuş; aynı zamanda Filistin meselesinin uluslararası sanat sahnesinde görünürlük kazanmasına önemli katkılar sağlamıştır.
AYRICA BAKINIZ
KAYNAKÇA
- González, Olga (2009). “Culture and Politics in the Visual Arts of the Occupied Palestinian Territories”. Macalester International, 23 (16), 202-220.
- Hilden, Nick (2024). “We Must Rehumanise Ourselves: Palestinian Artist Sliman Mansour”. Al Jazeera. Erişim Tarihi: 30.04.2025, https://www.aljazeera.com/features/2024/2/25/our-fight-is-to-rehumanise-ourselves-a-palestinian-painter-speaks-out.
- Mansour Sliman (2025). About the artist Sliman Mansour. Erişim Tarihi: 30.04.2025, https://slimanmansour.com/about-the-artist-sliman-mansour/.
- Mansour, Sliman (2005). “Jamal Al-Mahamel III (The Camel/Carrier of Hardships) [Painting]”. DAF Beirut. Erişim Tarihi: 01.05.2025, https://dafbeirut.org/en/suleiman-anis-mansour/works/1460-233264-jamal-al-mahamel-iii-the-camelcarrier-of-hardships.
- Osman, Nadda (2023). “Sliman Mansour: The Palestinian Artist Turning Symbolism into Resistance”. Middle East Eye. Erişim Tarihi: 30.04.2025, https://www.middleeasteye.net/discover/palestine-israel-artist-sliman-mansour-symbol-resistance-identity.
ATIF İÇİN
ATIF İÇİN
Toçoğlu, Fatma Zehra. “Mansur, Süleyman-2”. Filistin Sözlüğü. ed. Hasan Yücel Başdemir - Metin Uçar. 1092-1093. Ankara: Anadolu Ajansı - AA Kitap, 2026.