İçeriğe geç
SA · SANAT2 dk okuma · s. 1636–1638

Zagout, Heba

İNG

Zagout, Heba

ALM

Zagout, Heba

FRA

Zagout, Heba

ARA

هبة زقوت

YAZAR

Elif ATABAŞ

ORCID 0009-0001-0783-1128

KİTAPTA

s. 1636–1638

Atıf al

sanatçı ve eğitimci Heba Zagout, çalışmalarını İsrail işgali altında bulunan ’in kültürel mirasını ve tarihsel dokusunu korumaya ve ye adamıştır. 14 Şubat 1984’te Gazze Şeridi’ndeki Al-Bureij Mülteci Kampı’nda dünyaya gelen Heba Zagout’un sanata olan ilgisi küçük yaşlarda başlamış, 2003 yılında Koleji’nden, 2007 yılında ise el-Aksa Üniversitesi Güzel Sanatlar Bölümü’nden mezun olmuştur. Mezuniyetinin ardından Gazze’de bir ilkokulda resim öğretmeni olarak görev yapmaya başlayan (Lentchner, 2023) Zagout, ’in ına karşı durmuş ve e ait değerleri gelecek nesillere taşımak1 için çabalamıştır.

Zagout, resme olan tutkusu hakkında, “Tuvale boya sürdüğüm her an özgürlüğü hayal ediyorum” demiştir (Palestinian Artists, 2023). Sanatçının eserleri estetik değerleri, derinliği ve ayrıntılı anlatımıyla dikkat çekmektedir. Resimlerinde genellikle halkın ruhunu, Filistin evlerini, çiftlikleri, günlük yaşamı, çalı ve ağaçları, cami ve kiliseleri konu almış; böylece Filistin kimliğinin korunmasının önemini vurgulamıştır. itibarıyla şiddetlenen İsrail saldırıları esnasında 13 Ekim 2023’te evine düzenlenen bir hava saldırısında ı Âdem ve Mahmud ile birlikte katledilmiştir2 (Essa, 2023).

Kudüs’ün kutsal mekânları ve geleneksel işlemeli elbiseler3 giyen Filistinli ın yer aldığı canlı tabloları, Filistinli sanatçı Heba Zagout’un “dış dünya”ya bir mesaj gönderme yolu olmuştur. Öldürülmesinden bir ay önce çevrim içi yayınlanan videosunda çalışmalarını şöyle anlatmıştır: “Hepimiz Gazze’de karmaşık siyasi gerilimler ve olaylar olduğunu biliyoruz. Çizim yoluyla, tüm olumsuz duyguları yansıtmayı ve sağaltmayı deniyorum. Sanatı, Filistin davasını ve Filistin kimliğini ifade ettiğim ve dış dünyaya ilettiğim bir mesaj olarak görüyorum.” (Palestinian Artists, 2023).

Zagout’un sanatı, Filistinlilerin yaşantılarını ve kültürel değerlerini detaylı resimlerle harmanlamasıyla öne çıkmaktadır; bu yaklaşım, belgesel anlatımın sanat yolundaki karşılığıdır. Örneğin, çocukluğuna ait bir anısını şu sözlerle aktarmıştır: “Çocukken hasat mevsimi benim için çok özeldi. Aile üyeleri hep beraber zeytin toplarlardı. Annem sonra onları limon dilimleri ve biberle birlikte saklar, bütün yıl boyunca muhafaza ederdi.” Bu anı, sanatçının Zeytin Ağacı adlı eserinde en iyi şekilde ifade bulmuştur. İsrail’in evini bombalaması, sanat eserlerinin çoğunu yok etse de Zagout’a ait eserlerin birçoğu özel koleksiyonlarda hak ettiği değere ulaşmış; sosyal medya aracılığıyla ölümünden sonra da Filistin mesajlarını tüm dünyaya iletmeye devam etmiştir (zagoutheba, t.y.).

Heba Zagout’un İsrail tarafından katledilmesi dünyanın farklı yerlerindeki sanatçıları derinden etkilemiş; eserlerinin ortak yönünün “Gazze’nin hikâyelerini dünyayla paylaşmak” olduğu bir kez daha vurgulanmıştır (McKhail, 2024). Ayrıca Zagout’un ardından, birçok film yapımcısı, müzisyen ve yazar, İsrail’in yaptığı soykırıma ortak olan kurumları boykot etmek için kampanyalar başlatmıştır4. Bu kişileri Zagout’a bağlayan, onun sanata, hayata ve e bakış açısıdır. Zagout, bir İsrail hava saldırısında yaşamını yitirmiş olsa da mirası ve Filistin halkının direnci varlığını sürdürmektedir (Sherwood, 2023).

Heba Zagout 20 Haziran 2025, Madrid, İspanya (AA - Burak Akbulut)

Heba Zagout, yaşadıkları zulme rağmen sanatı ve üretimleriyle var olma mücadelesi veren Filistinli sanatçılardan biridir. Öğrencilerine Gazze’de yaşamanın zorluklarının üstesinden nasıl gelineceğini sanat yoluyla göstermiştir5. New York’ta yaşayan genç illüstratör Aya Ghanameh, Zagout’un ardında bıraktığı mirasa kayıtsız kalmayan örneklerden yalnızca biridir. Ghanameh, Zagout’un katledilmesinin ardından sanatçının adını yaşatmak için çıkardığı çizgi romanla, soykırımın Filistin sanatını yok edemeyeceğinin kanıtını sunmuştur.

DİPNOTLAR

  1. 1.Ayrıca bkz. Kültürel Mirasın Korunması
  2. 2.Ayrıca bkz. Ateş Çemberi
  3. 3.Bkz. Tatrîz
  4. 4.Ayrıca bkz. BDS Hareketi
  5. 5.Ayrıca bkz. Abluka; Gazze Abluka Kültürü

KAYNAKÇA

  • Essa, Azad (2023). “Israel-Palestine War: Palestinian Artist Killed in Gaza Air Strike Was a ‘One in a Million Talent’”. Middle East Eye. Erişim Tarihi: 01.03.2025, https://www.middleeasteye.net/discover/israel-palestine-war-tributes-artist-heba-zagout-killed-gaza-air-strike.
  • Ghanameh, Aya (2024). “Heba Zagout, We Will not Forget You”. Inthesetimes. Erişim Tarihi: 24.03.2025, https://inthesetimes.com/article/heba-zagout-palestine-artist-martyr-gaza.
  • Lentchner, Anna (2023). “Heba Zagout, 1984–2023”. ArtAsiaPacific. Erişim Tarihi: 24.03.2025, https://artasiapacific.com/news/heba-zagout-1984-2023.
  • McKhail, Ayah Victoria (2024). “’Where There is Struggle, There is Art’ – Remembering Heba Zagout”. The Palestine Chronicle. Erişim Tarihi: 01.03.2025, https://www.palestinechronicle.com/where-there-is-struggle-there-is-art-remembering-heba-zagout.
  • Palestinian Artists (28 Eylül 2023). Artist Heba Zagout [Video]. You Tube, https://www.youtube.com/watch?v=GXhJKUepDZc&ab_channel=Palestinianartists.
  • Sherwood, Harriet (2023). “A Painter, A Poet, A Novelist: The Artists Being Killed in Gaza”. The Guardian. Erişim Tarihi: 01.03.2025, https://www.theguardian.com/world/2023/nov/13/a-painter-a-poet-a-novelist-the-artists-being-killed-in-gaza.
  • Zagout, Heba [@zagoutheba]. (T.Y). Instagram. https://www.instagram.com/zagoutheba/?hl=en.

ATIF İÇİN

ATIF İÇİN

Atabaş, Elif. “Zagout, Heba”. Filistin Sözlüğü. ed. Hasan Yücel Başdemir - Metin Uçar. 1636-1638. Ankara: Anadolu Ajansı - AA Kitap, 2026.