Küresel Pasifleştirme
İNG
Global Pacification
ALM
Globale Pazifizierung
FRA
Pacification globale
ARA
التخميل العالميّ / التّرويض العالمي
Küresel pasifleştirme, devletlerin ya da güç odaklarının güvenlik doktrinleri aracılığıyla toplumsal i sürekli ve düşük yoğunlukta bastırma, kontrollü tutma ve sistemin yeniden üretimine hizmet edecek şekilde yapılandırma sürecidir. özelinde ’in uygulamaları, bu kavramın hem yerel hem de küresel düzlemdeki en çarpıcı örneklerindendir (Halper, 2015: 149).
Jeff Halper’in War Against the People: Israel, the Palestinians and Global Pacification adlı kitabı, küresel pasifleştirme kavramını merkezine almaktadır. Halper, bu stratejinin doğrudan askeri zafer ya da etnik temizliğe dayanmayan, aksine “yeterli pasifleştirme” (sufficient pacification) adı verilen, direnişi bastırmaya yetecek düzeyde düzenleyici ve baskıcı bir sistem olduğunu vurgulamaktadır (Halper, 2015: 146). Bu yaklaşımda geleneksel savaşların yerini yüksek teknoloji1, gözetim2, ajitasyon3 ve psikolojik kontrol4 araçlarını birleştiren yeni bir savaş biçimi olarak tanımlanan “güvenlikçi savaş” (securocratic warfare) almaktadır (Halper, 2015: 28, 29).
Halper, İsrail’i küresel pasifleştirme endüstrisinin merkez aktörlerinden biri olarak tanımlamaktadır. Stratejisi belirli unsurlar içermektedir: (1) Kentli savaş ve içeriden güvenlik mantığı: ni bir iç tehdit olarak görüp, fiziksel zafer yerine düzenli baskı sağlamayı hedeflemektedir. (2) Dahiya doktrini/Hannibal Doktrini: “Orantısız misilleme” (disproportionate retaliation) ilkesiyle5, belirli bölgelerde ağır zarar vererek hem psikolojik etkide bulunmak hem de silahlı direnişi caydırmayı6 merkeze almaktadır. (3) ödüller ve imtiyazlar: ’daki iş ve seyahat izinleri7 gibi uygulamalarla arasında rızayı pekiştirmeyi istemektedir (Arafeh, 2022). Bu unsurlar bir arada İsrail’in bir “kontrol matrisi” kurmasına imkan tanımakta; bu matris gözetim sistemleri, güvenlik eğitimleri, teknoloji ihracı ve sosyal kontrol politikası içermektedir (Halper, 2015: 43).
İsrail modellerinin özellikle post-11 Eylül döneminde ve müttefikleri tarafından da benimsendiği belirtilmektedir. güvenlik firmaları ve askeri aktörlerin eğittiği polis birimleri, Ferguson ve Baltimore gibi şehirlerde direnişi bastırmada doğrudan rol oynamıştır. Bu durum, pek çok toplumun “Filistinleşmesi” ve devletlerin “İsrailleşmesi” şeklinde tanımlanmaktadır (Halper, 2015: 265).
İsrail, Filistin direnişini pasifleştirmek için pek çok yöntem uygulanmaktadır. İlki ve en belirgin olanı, demografik ve mekânsal parçalamadır8. İsrail gasp yerleşim politikaları ve ile direnişi bölgelere ayrıştırarak etkisizleştirmeye çalışmaktadır. İkincisi, güvenlik odağına dayalı yönetimdir. , İsrail’in sürekli oyalama politikası olarak kullandığı 1994’teki Oslo Anlaşmaları gibi süreçlere dahil edilerek halkı kontrol etme görevini üstlenmekte; İsrail güvenlik güçleriyle yakın koordinasyon içinde çalışmak zorunda bırakılmakta; arabuluculuk ve güvenlik işbirliği misyonlarıyla direnişi bastırmaya yöneltilmektedir. Üçüncü insani yardımın bir baskı aracı haline getirilmektedir9. ABD Uluslararası Ajansı (USAID) gibi kuruluşların insani yardımları ve ı destekleme projeleri aracıyla Filistin otoritesi, direniş karşısında baskı altında tutulmaktadır. işçilere verilen düşük faizli krediler, iş izinleri ve projeleri, direnişi la kontrol etmeyi amaçlamaktadır. Dördüncüsü ise Uluslararası Platformlarda10 direniş hareketlerinin “terörizm” söylemiyle kriminalize edilmesi böylece meşru eleştiri ve destek hareketlerinin pasifleştirilmeye11 çalışılmasıdır. Bu pasifleştirme stratejileri, temelde ekonomik teşviklerle rıza üretme ve Filistin Yönetimi’ni güvenlik aracı olarak devreye sokma şeklinde iki başlık altında özetlenebilir. Burada sistem, direnişi meşrulaştırmaksızın etkisizleştirme (pasifleştirme eylemsizliği) şeklinde çalışmaktadır (Arafeh, 2022; Jaber, 2025; Halper, 2015: 71).
Hamas, günümüzde Filistin halkının meşru temsilcisi ve direnişin ana aktörü haline gelmiştir. İsrail, ’e kadar Hamas’ı yönetişim aktörü olarak pasifleştirmek ve toplumsal muhalefeti güvenlik politikaları aracılığıyla sınırlamak için bir tür “sessiz kontrol” stratejisi üretebilmiş hatta bunların bir tür sömürüsel norm haline gelmesini sağlamıştı. Bu şekilde hem direnişin kendisi hem de uluslararası meşruiyeti zayıflatılmıştı (Baconi, 2018; Halper, 2015). Aksa Tufanı ile Filistin direnişinin uluslararası desteği ve örgütlenme potansiyeli12 artmış; pasifleştirme stratejileri etkisini yitirmeye başlamıştır.
DİPNOTLAR
- 1.Bkz. Teknolojik Soykırım; Veri Bulutları; Yapay Zekâyla Öldürmek
- 2.Bkz. Dijital Çatışma; Dijital İşgal; Dijital Mahremiyet
- 3.Bkz. İsrail’in Filistin Tezviratı; Manipülasyon; Propaganda
- 4.Bkz. İnsandışılaştırma; Kitlesel Histeri
- 5.Ayrıca bkz. Orantılılık İlkesi
- 6.Bkz. Kanıksatılmış Zulüm
- 7.Bkz. Hareket Kısıtlaması; İzin Rejimi
- 8.Bkz. Demografik Hegemonya; Demografik Manipülasyon
- 9.Bkz. İnsani Şimdi
- 10.Bkz. Filistin Destekçisi Çevrim İçi Topluluklar-Platformlar; Uluslararası Dayanışma Hareketi
- 11.Bkz. Dijital Sansür; Gölge Yasaklama; Medyanın Tekelleşmesi; Sosyal Medya İzleme
- 12.Bkz. Küresel Dayanışma
AYRICA BAKINIZ
KAYNAKÇA
- Arafeh, N. (2022). “Pacification Without a Political Horizon: Why Israel’s Strategy to Control the Palestinians Is Failing”. Carnegie Middle East Center. Erişim Tarihi: 05.09.2025, https://carnegieendowment.org/research/2022/12/pacification-without-a-political-horizon-why-israels-strategy-to-control-the-palestinians-is-failing?lang=en.
- Baconi, T. (2018). Hamas Contained: The Rise and Pacification of Palestinian Resistance. Institute for Palestine Studies. California: Stanford University Press.
- Halper, J. (2015). War Against the People: Israel, the Palestinians and Global Pacification. Pluto Press.
- Jaber, S. (2025). “USAID and the Pacification Industry in Palestine”. Al Jazeera. Erişim Tarihi: 05.09.2025, https://www.aljazeera.com/opinions/2025/4/26/usaid-and-the-pacification-industry-in-palestine.
ATIF İÇİN
ATIF İÇİN
Dal, Süleyman. “Küresel Pasifleştirme”. Filistin Sözlüğü. ed. Hasan Yücel Başdemir - Metin Uçar. 1046-1047. Ankara: Anadolu Ajansı - AA Kitap, 2026.