İçeriğe geç
ME · MEDYA2 dk okuma · s. 373–374

Dijital Mahremiyet

İNG

Digital Privacy

ALM

Digitale Datenschutzverletzungen

FRA

Violations de la Vie Privée Numérique

ARA

انتهاكات الخصوصيّة الرقميّة

YAZAR

İsmail ÇAĞLAR

ORCID 0000-0003-0214-4166

KİTAPTA

s. 373–374

Atıf al

’in ’de işlediği insanlığa karşı suçlar arasında çok sayıda dijital mahremiyet ihlali yer almaktadır. Dijital mahremiyet; bireylerin dijital dünyada kişisel veriler ve iletişim bilgilerinin1 izinsiz erişim, izleme ve kullanıma karşı korunmasını ifade eder. Başta olmak üzere en temel insan haklarının İsrail tarafından ihlal edildiği Filistin’de dijital mahremiyet ihlalleri oldukça yaygındır. İsrail, , veri toplama ve mobil cihazların hacklenmesi gibi yöntemlerle in bireysel haklarını ve özgürlüklerini ciddi şekilde kısıtlamaktadır.

Yüz tanıma teknolojilerinin hukuksuz kullanımı İsrail’in dijital mahremiyet ihlali suçları listesinin başında gelmektedir. Filistinlilerin günlük yaşamlarının izlenmesiyle toplanan verileri İsrail sivillere yönelik saldırılarında kullanmaktadır2. İsrail ordusu, Blue Wolf olarak bilinen yazılımla Filistinlilerin fotoğraflarını toplayarak geniş bir veri tabanı oluşturmaktadır. Yazılım, uluslararası hukuka aykırı bir şekilde verileri toplanan Filistinlileri “oluşturdukları tehdidin seviyesini” sınıflandırmaktadır. Hukuksuz yapılan bu yazılımla toplanan sınıflandırma bilgisi İsrail askerlerinin mobil cihazlarına doğrudan ve anlık aktarılmaktadır. Çok yaygın bir kullanım alanı olan yazılımın, hukuka aykırı bir biçimde özellikle sınır kapılarında ve nda kullanıldığı bilinmektedir (Dwoskin, 2021). İsrail, özel geliştirilmiş bu türden uygulamaların yanı sıra güvenlik kameralarını da hukuksuz olarak kullanmaktadır. El-Halîl gibi nüfusun yoğun olduğu yerlerde stratejik noktalara yerleştirilen yüksek çözünürlüklü kameralar, Filistinlilerin hareketlerini sürekli takip edip davranışlarını analiz etmektedir. İsrail bu türden teknolojileriyle politikaları uygulamaktadır (Amnesty International, 2023).

İsrail’in dijital mahremiyet ihlali yaptığı bir diğer alan ise sosyal medyadır. Filistinlilerin ndaki faaliyetleri İsrail tarafından sistematik olarak, dijital haklara aykırı şekilde izlenmektedir. Sosyal medya kullanımı yüksek olan genç Filistinliler ve paylaşımları nedeniyle sık sık sorgulanmakta ve tutuklanmaktadır. The Electronic Intifada’nın haberine göre çağrısı içeren paylaşımlar yapmak çoğu zaman tutuklanmayla sonuçlanmaktadır (Silver, 2016). Meta Sosyal Medya Şirketinin Facebook ve Instagram gibi platformlarda İsrail’in baskısıyla Filistin yanlısı içerikleri lediği bilinmektedir. 2021’deki saldırıları sırasında, Filistin yanlısı içeriklerin kaldırıldığı ve kullanıcı hesaplarının askıya alındığı belgelenmiştir3 (Dinçel, 2024).

İsrail, Pegasus adlı casus yazılımı kullanarak aktivistlerin, gazetecilerin ve insan hakları savunucularının elektronik cihazlarına sızmaktadır. İsrail menşeili Pegasus yazılımı dünyanın farklı yerlerinde, özellikle de Filistin’de kullanılmaktadır. Filistinli liderlerin ve aktivistlerin telefonlarına yüklenen bu casus yazılım sayesinde İsrail, telefonu kullanan kişilerin tüm mesaj, çağrı ve verilerine erişim sağlamaktadır (OCCRP, 2021).

Özel bir yazılımla yapılan bu türden ihlallerin yanı sıra İsrail, Filistinlilerin biyometrik verilerini de her türlü dijital mahremiyet ihlali için kullanmaktadır. İsrail, çalışma izinleri, kontrol noktaları, , ve sair işlemlerin yürütülmesi süreçlerinde güvenlik gerekçesi ile başta parmak izi alınması ve iris taraması olmak üzere biyometrik veri toplamaktadır. Filistinlilerden zorunlu metotlarla toplanan biyometrik veriler İsrail’in apartheid kontrol rejiminin bir parçasıdır.

Tüm bu örnekler İsrail’in Filistinlilerin dijital mahremiyetini sistemli olarak ihlal ettiğini göstermektedir. İsrail gözetim teknolojilerini, sosyal medya izlemelerini ve veri toplama metotlarını Filistin’de uyguladığı insanlığa karşı suçların bir enstrümanı olarak kullanmaktadır.

KAYNAKÇA

  • Amnesty International (2023). Israel and Occupied Palestinian Territories: Automated Apartheid: How Facial Recognition Fragments, Segregates and Controls Palestinians in the OPT. Erişim Tarihi: 20.02.2025, https://www.amnesty.org/en/documents/mde15/6701/2023/en/.
  • Dinçel, Serdar (2024). “Meta’s Israel Policy Chief Sought to Censor Pro-Palestinian Instagram Posts”. AA. Erişim Tarihi: 20.02.2025, https://www.aa.com.tr/en/middle-east/metas-israel-policy-chief-sought-to-censor-pro-palestinian-instagram-posts/3369787.
  • Dwoskin, Elizabeth (2021). “Israel Escalates Surveillance of Palestinians with Facial Recognition Program in West Bank”. The Washington Post. Erişim Tarihi: 20.02.2025, https://www.washingtonpost.com/world/middle_east/israel-palestinians-surveillance-facial-recognition/2021/11/05/3787bf42-26b2-11ec-8739-5cb6aba30a30_story.html.
  • OCCRP (2021). Experts: Pegasus Spyware Found in Phones of Palestinian Activists. Erişim Tarihi: 20.02.2025, https://www.occrp.org/en/news/experts-pegasus-spyware-found-in-phones-of-palestinian-activists.
  • Silver, Charlotte (2016). “Israel Jails Palestinian Journalist for “Incitement”. The Electronic Intifada. Erişim Tarihi: 20.02.2025, https://electronicintifada.net/blogs/charlotte-silver/israel-jails-palestinian-journalist-incitement.

ATIF İÇİN

ATIF İÇİN

Çağlar, İsmail. “Dijital Mahremiyet”. Filistin Sözlüğü. ed. Hasan Yücel Başdemir - Metin Uçar. 373-374. Ankara: Anadolu Ajansı - AA Kitap, 2026.