İsrailleşme
İNG
Israilization
ALM
Israelisierung
FRA
S’israëliser
ARA
التأَسْرُل
İsrailleşme, (1) süreklilik içerisinde yürütülen yayılma politikalarıyla, belli bir coğrafyayı ele geçirmek için hiçbir insani, ahlaki, vicdani, evrensel kural tanımadan girişilen her türlü, işgal, soykırım, istikrarsızlaştırma, itibarsızlaştırma, insansızlaştırma ve İslamsızlaştırma ile (2) merkezli politikalara karşı zamanla daha fazla uyumlu olma durumlarını ifade etmektedir.
Sosyal bilimler literatüründe belirli olguların daha iyi anlaşılabilmesi için bu süreçlerin yoğun olarak yaşandığı coğrafyaların isimlerine başvurarak kavramlaştırmak yaygın bir yöntemdir. Amerikanlaşma, Batılılaşma, Japonlaşma bu şekilde kullanılan kavramlardan bazılarıdır. Benzer şekilde Brezilyalaşma ve Balkanlaşma kavramları da kullanılmaktadır. Brezilyalaşma kavramı, farklı sosyal grupların mekânsal olarak ayrılmalarına ve üst gelir gruplarının Orta Çağ kentlerini anımsatırcasına etrafı çevrili site gibi alanlarda yaşamalarına karşılık olarak kullanılmaktadır. Balkanlaşma ise coğrafya, kimlik ve aidiyetin parçalanmasını ve buna bağlı olarak gittikçe çatışmalı hale gelmesini ifade etmektedir (Bülbül, 2009: 268).
İngilizce Israelization, Türkçeye etken olarak “İsrailleşme” ve edilgen olarak “İsrailleştirme” biçiminde çevrilebilir. İsrailleştirme coğrafyasını Yahudileştirme veya (de-Arabization) olarak anlaşılır. Kudüs’ün doğusunda, , Cevlan (Golan) Tepeleri ve ’da yaşayan Arapların çoğunluk statüsünü ortadan kaldıracak şekilde koloniler kurmak ve bu amaçla toprak ve mülkleri müsadere etmek1; mukim kadim halkı göçe zorlamak2, Filistin toplumunu kantonlara bölerek parçalamak ve dağıtmak3; Filistin kimliğinin parçası olan tarihi yapıları tahrip etmek4; coğrafi ve yerleşim isimlerinin adlarını İbraniceye değiştirmek5; İsrail’de yaşayan Araplara ait larda müfredatını ve ayrımcı içerikle doldurmak6 (Makkawi, 2017) ve Arap-Filistin mutfağını örneğin Mizrahi ine ait olarak göstererek sahiplenmek7 (Ranta ve Mendel, 2014) gibi her türlü fiili ve simgesel yapı-bozum İsrailleştirme olarak tanımlanabilir.
Yahudi kuruluşlar ve desteğiyle Orta Doğu’da adeta minyatür bir süper güç haline gelen İsrail’in bölge ülkeleri üzerindeki , askeri, kültürel ve politik baskısı küçümsenemez. Bu bağlamda (tıpkı dünyadaki güçlerinden dolayı coğrafi terimlerle ifade edilen Amerikanlaşma ve Batılılaşma özentisi gibi) bölgede bazı kesimlerde bir İsrailleşme eğiliminden bahsedilebilir. Yahudi diasporasının üyeleri, bazı ve Dürzi grupların daha önce reddettikleri siyonizm ve İsrail’i giderek daha fazla desteklemeye başlamaları İsrailleşme eğilimi olarak görülebilir. Örneğin Genç Dürzi nesiller özelikle Suriye Baas rejiminin çökmesiyle beraber İsrail üniversitelerinde okumak, İsrail vatandaşlığına başvurmak ve İbranice öğrenmek gibi daha önceki nesillerin asla tercih etmedikleri ve direndikleri olasılıkları aktif olarak isteme yönünde bir eğilim göstermektedirler (Hazran, 2024). Bunun yanında ABD, AB ve hatta bazı Körfez ülkelerinin politika, haber, sanat, sinema, edebiyat, eğlence ve eğitim gibi sektörlerinde de İsrail ve siyonizm yanlısı olmaları bir tür İsrailleşme olarak okunabilir. Türkiye’de geçmişte Filistin davasının ateşli savunucuları olan bazı örgütlerin İsrail karşıtlığından uzaklaşması ve Filistin konusundaki mahcup suskunluklar ile diğer bazı ulusalcı politik eğilimlere mensup grupların Filistin yanlısı eylemlere veya küresel boykot hareketine katılmamaları da İsrailleşme eğilimin göstergeleri olarak değerlendirilebilir.
DİPNOTLAR
- 1.Bkz. Evlerin Yıkımı; Mülksüzleştirme
- 2.Bkz. Yerinden Etme
- 3.Bkz. ; Bantustan
- 4.Bkz. Filistin Arkeoloji Müzesi, Kültürel Miras; Kültürel Mirasın Korunması
- 5.Bkz. Filistin Araştırma Fonu; Negev İsimlendirme Komitesi; Terra Nullius
- 6.Bkz. Mankurtlaştırıcı Eğitim; Propaganda
- 7.Bkz. Yemekler
AYRICA BAKINIZ
KAYNAKÇA
- Bülbül, Kudret (2009). Zor ve Rıza, Küreselleşmeler Arasında Türkiye. İstanbul: Küre Yayınları.
- Heribert, Adam (2007). “US and European Approaches to the Israeli–Palestinian Conflict”. Aslam Farouk-Alli (Ed.), The Future of Israel and Palestine: From Colonial Roots to Postcolonial Realities (s.322-333). Pretorya: The Institute for Global Dialogue.
- Hazran, Yusri (2023). “Neither Israelisation Nor Zionisation: Sivil Trends Among the Golan Druze Community in the Wake of Popular Upraising in Syria.” International Journal on Minority and Group Rights, 31, 528-663.
- Makkawi, İbrahim (2017). Teaching Colonial History and National Identity Development Among Palestinian Students in Israel: Resisting Colonisation Through Student Activism. Buenos Aires: Latin American Council of Social Sciences (CLACSO).
- Ranta, Ronald ve Yonatan Mendel (2014). “Consuming Palestine: Palestine and Palestinians in Israeli Food Culture.” Ethnicities, 14 (3), 412–35.
OKUMA ÖNERİLERİ
- Bülbül, Kudret (2024). “Soykırımı Gizleyen Siyonlaşmış Kavramlara Karşı Yeni Öneriler”. İbrahim Özcoşar; Yunus Cengiz; Ahmet Kırkan; Sibel Ceylan Yiğit & Meltem Dilek (Ed.), Akademi ve Siyonizm: Baskılar, Korkular, İtirazlar (s.235-259). Mardin: Mardin Artuklu Üniversitesi Yayınları.
ATIF İÇİN
ATIF İÇİN
Bülbül, Kudret. “İsrailleşme”. Filistin Sözlüğü. ed. Hasan Yücel Başdemir - Metin Uçar. 833-834. Ankara: Anadolu Ajansı - AA Kitap, 2026.