Çocukların Hedef Alınması
İNG
Targeting Children
ALM
Gezieltes Vorgehen gegen Kinder
FRA
Prendre les Enfants Pour Cible
ARA
استهداف الأطفال
BM Hakları Sözleşmesi (BMÇHS), dünya genelinde ın yaşam, gelişim, , ve güvenlik gibi temel haklarını korumayı amaçlayan kapsamlı bir sözleşmedir (Avcı, 2024: 586). Ancak ’deki çocuklar tarafından yıllardır sürdürülen abluka ve saldırılardan dolayı bu evrensel haklardan mahrum edilmektedir (BBC News, 2021). ’den bu yana çocuklara yapılan saldırılar artmış ve bir soykırıma dönüşmüştür. İsrail, Gazze Şeridi’nde üçte birinden fazlası çocuk olmak üzere 50 bine yakın yi katletmiş, 100 binin üzerinde kişiyi de yaralamıştır. Çocuk ölümleri; yerleşim yerlerinin doğrudan bombardımanı, sağlık hizmetleri ve ilaç eksikliği nedeniyle yaşanan hastalıklar ile , ve soğuktan kaynaklanmıştır.
İsrail saldırılarında öldürülen onbinlerce çocuk, maalesef birkaçı hariç birer sayı olarak haber kanallarında zikredilmiştir. Medyada yer bulan çocukların hayat hikâyeleri, onların birer sayıdan ibaret olmadığını gözler önüne sermiştir. Örneğin üç yaşında katledilen ’in dedesi Halid Nebhan1 tarafından “” denilerek gözlerinin içinden öpülüp uğurlanması ve onunla ilgili hatıraların paylaşılması medyaya yansıdı (Pusula Haber, 2023). Aynı şekilde altı yaşındaki Hind Receb’in vahşice katledilmesi de geniş yankı uyandırdı. Ocak 2024’te başlatılan soruşturma sonucunda elde edilen deliller, olayın vahametini ortaya çıkardı. Forensic Architecture’ın hazırladığı rapora göre Hind Receb’in İsrail tankından açılan ateşle öldürüldüğü ve çocuğun bulunduğu araçta 355 mermi deliği tespit edildi (Sabah, 2024).
Dünyada etkili olan ana akım medyanın sessizliği ve hükümetlerin desteği ile İsrail her yaştan çocuğu hatta yenidoğan ünitesinde tedavi gören bebekleri bile öldürmekten geri durmadı. Savaş uçakları, Gazze’deki Şifa Hastanesi’nin ameliyathane bölümünü bombaladıktan sonra hizmet dışı kaldı2. Sağlık Bakanı, Şifa Hastanesi’nde yoğun bakımda tutulan 39 bebeğin oksijen yetersizliği nedeniyle hayatını kaybettiğini açıkladı (Bianet, 2023). Özellikle çocuk hastanelerinin vurulması, Gazze’deki çocukların sağlık haklarına yönelik BMÇHS kapsamında yapılan düzenlemelere açık bir ihlal teşkil etmektedir. Çocukların tedavi ve rehabilitasyon hakları, bu saldırılarla ağır bir biçimde çiğnenmiştir.
İsrail bombardımanlarıyla yerlerinden edilmiş 3 derme çatma naylon ve bez çadırlarda barınmak zorunda kalmış, zorlu kış şartları nedeniyle donarak ölen bebekler raporlanmıştır. 3 günlük Sile Mahmud El-Fasih adlı bebek ile birer aylık iki başka bebeğin aşırı soğuk nedeniyle donarak ölmeleri (TRT Haber, 2024) Gazze’deki dramın bir göstergesi olarak hafızalara kazınmıştır. Yanı sıra insani yardım faaliyetlerinin engellenmesi nedeniyle de çocukların yaşadığı dram artmıştır. Özellikle açlık ve sağlıksız yaşam koşulları çocuklar üzerinde ciddi etkiler bırakmaktadır (Independent Türkçe, 2024).
Tüm bu saldırıların ve yoksun bırakmaların çocukların yaşam, güvenlik ve sağlık haklarına yönelik ciddi tehditler oluşturduğunu söylemek mümkündür. Bu durum uluslararası toplumu, BMÇHS’nin sağlık haklarına dair prensipleri doğrultusunda acil ve etkili bir şekilde harekete geçmesini gerektirmektedir.
DİPNOTLAR
- 1.Yaklaşık bir yıl sonra Halid Dede de yardım çalışmaları sırasında katledildi (Diyanet Haber, 2024).
- 2.Ayrıca bkz. el-Rantîsî Hastanesi; Gazze Sağlık Sistemi; Şifa Hastanesi
- 3.Bkz. Yerinden Etme
AYRICA BAKINIZ
KAYNAKÇA
- Avcı, Alperen (2024). “Çocuk Haklarının Gölgesinde Gazze’nin Unutulan Çocukları”. Ombudsman Akademik, (Gazze Özel Sayısı 2), 562-586.
- BBC News (2021). Gazze: Filistinli Çocuklar İsrail’in Hava Saldırılarından ve Ablukasından Nasıl Etkileniyor?. Erişim Tarihi: 09.02.2025, https://www.bbc.com/turkce/haberler-dunya-57146922.
- Bianet (2023). Filistin Sağlık Bakanlığı: Şifa Hastanesinde 39 Bebek Öldü. Erişim Tarihi: 09.02.2025, https://bianet.org/haber/filistin-saglik-bakanligi-sifa-hastanesi-nde-39-bebek-oldu-287742.
- Diyanet Haber (2024). ‘Ruhumun Ruhu’ Dediği Şehit Torununa Kavuştu. Erişim Tarihi: 02.03.2025, https://www.diyanethaber.com.tr/ruhumun-ruhu-dedigi-sehit-torununa-kavustu.
- Independent Türkçe (2024). Gazzeli Çocuklar Açlıktan Hayvan Yemi Yiyor ve Tuzlu Su İçiyor. Erişim Tarihi: 02.03.2025, https://www.indyturk.com/node/702881/d%C3%BCnya/gazzeli-%C3%A7ocuklar-a%C3%A7l%C4%B1ktan-hayvan-yemi-yiyor-ve-tuzlu-su-i%C3%A7iyor.
- Pusula Haber (2023). İsrail Tarafından Katledilen Rim’in “Ruhumun Ruhu” Dediği Dedesi Halid Nabhan Konuştu. Erişim Tarihi: 02.03.2025, https://www.pusulahaber.com.tr/israil-tarafindan-katledilen-rimin-ruhumun-ruhu-dedigi-dedesi-konustu-1745389h.htm#google_vignette.
- Sabah [@sabah]. (24 Haziran 2024). İsrail Bir Çocuğa 335 Kez Ateş Açtı!. Instagram. https://www.instagram.com/sabah/p/C8yrsrHNPvN/?hl=en.
- TRT Haber (2024). Gazze’de Üç Bebek Donarak Öldü. Erişim Tarihi: 09.02.2025, https://www.trthaber.com/haber/dunya/gazzede-uc-bebek-donarak-oldu-892765.html.
ATIF İÇİN
ATIF İÇİN
Pekgör, Selma. “Çocukların Hedef Alınması”. Filistin Sözlüğü. ed. Hasan Yücel Başdemir - Metin Uçar. 319-320. Ankara: Anadolu Ajansı - AA Kitap, 2026.