Şifa Hastanesi
İNG
Al-Shifa Hospital
ALM
Schifa-Krankenhaus
FRA
L’hôpital Al-Shifa
ARA
مستشفى الشفاء
’nin kuzeyinde yer alan, 1946 yılında Nekbe’den 2 yıl önce kurulan Şifa Hastanesi ‘te başlayan saldırıları ile enkaza dönmeden önce bölgenin en büyük siydi (Abu Aisha, 2023). Cerrahi, Dahiliye, Hastalıkları ve Doğum olmak üzere üç ana binadan oluşan hastanede diyaliz, acil servis, yoğun bakım, ameliyathaneler, radyoloji, kan bankası, yenidoğan ünitesi bulunmaktaydı (Shalaby, 2023).
’te İsrail’in Gazze’ye yönelik saldırıları sonucunda Şifa Hastanesi kapasitesinin iki katı hasta kabul etmek zorunda olduğundan ciddi bir krizle karşı karşıya kalmıştır. Elektriklerin kesilmesi, yakıt ve ilaç eksikliği ile eşi görülmemiş bir karmaşa yaşanmasına rağmen hizmet vermeye devam etmiştir. Sonrasında yerinden edilmiş 40 bin insan için bir barınma merkezine dönüşmüştür (Independent Türkçe, 2023).
İlerleyen günlerde İsrail hastanenin önemli noktalarına saldırılarda bulundu. 3 Kasım 2023’te Şifa Hastanesi’nin girişi ve ambulans konvoyunun bombalanması ile en az 60 kişi hayatını kaybetti (TRT Haber, 2023a). 6 Kasım 2023’te İsrail, hastanenin çatısındaki güneş panellerini bombaladı (TRT Haber, 2023b). Elektrik kesintileri ve yakıt kıtlığı nedeniyle böbrek hastaları diyalize bağlanamadı ve onlarca de kuvözde tutulamadığı için hayatını kaybetti1. Şifa Hastanesi doktorlarından Fadia Malhis İsrail’in ilk önce hastanelere giden akaryakıtı ve elektriği kestiğini, telefon ışıkları ile doğum yaptırmak zorunda kaldıklarını, kendi kızına da ağrı kesici olmadan sezaryen doğum yaptırdığını2 belirtti. 15 Kasım 2023’te İsrail hastaneye tekrar baskın düzenledi, jeneratörler, röntgen cihazları gibi ekipmanların bulunduğu bölümleri bombaladı. 10 gün sonra geri çekildiğinde hastane harabeye dönmüştü (Abu Aisha & Başer, 2023; Madanoğlu, 2024). BM ve DSÖ temsilcilerinden oluşan bir ekip hastanede 18 Kasım 2023’te seksenden fazla cesedin bulunduğu bir toplu mezar keşfetti (Salman vd., 2023). Hastane Müdürü Dr. Abu Salmiya, 23 Kasım 2023’te DSÖ konvoyunda iken İsrail iç istihbarat teşkilatınca göz altına alındı (Aljazeera, 2024).
18 Mart 2023’te İsrail, hastaneye ikinci bir baskın düzenledi. 2 hafta süren kuşatmanın ardından işgalci İsrail güçleri, Şifa Hastanesini tamamen yerle bir edip hastanenin bulunduğu yerden çekildi. Gazze’deki hükûmet, İsrail’in hastane ve çevresinde 400’den fazla yi öldürdüğünü, 900’den fazlasını alıkoyduğunu ve e ait 1050 evi yıktığını duyurdu. Bazı cesetlerde infaz, kafada kurşun yaraları ve uzuvlarda işkence izleri görüldü (Knell, 2024). Saldırılarda binlerce sivilin katledilmesinin yanı sıra ve kurumları da çok olumsuz bir biçimde etkilendi. Filistin Sağlık Bakanı Macid Ebu Ramazan, İsrail’in ’ten bu yana düzenlediği saldırılarda 990’dan fazla nı öldürdüğünü, 300’den fazlasını alıkoyduğunu, çok sayıda hastaneyi yerle bir ettiğini, 130 ambulansı kullanılamaz hâle getirdiğini belirtti (Rjoob & Gülay, 2024).
The Lancet’te 20 Temmuz 2024’te yayımlanan makalede, Gazze’de dolaylı ölüm sayılarının doğrudan ölümlere göre 3 ila 15 kat yüksek olabileceği aktarıldı. Saldırılarda 186 binden fazla kişinin ölmüş olabileceği, bunun Gazze’deki tüm nüfusun yüzde 7,9’una denk geldiği belirtildi (Khatib vd., 2024).
ve uluslararası silahlı çatışmalar hukuku kuralları, çatışma bölgesindeki sağlık tesislerinin ve çalışanlarının korunması gerektiğini, hedef alınmalarının ve vurulmalarının yasaklandığını açıkça belirtmektedir3 (Topal, 2008). Bu kuralların ihlalinde, ihlali yapan devlet veya kişilerin bağlamında yargılanması uluslararası hukuk açısından zorunluluktur. Söz konusu ihlaller için oluşturulmuş kurumlar olan Uluslararası Ceza Mahkemesi ile BM Güvenlik Konseyinin aktif rol izleyerek silahlı çatışmalar hukuku kurallarının uygulanmasını sağlaması dünya barışı için elzemdir.
Şifa Hastanesi, Cenevre Sözleşmeleri ve uluslararası hukuk kurallarının İsrail tarafından en açık şekilde ihlal edildiği yerlerin başında gelmektedir. Adı gibi insanlara şifa vesilesi olması amacıyla 78 yıl önce kurulan bir şifahanenin hukuk tanımaz bir tarafından yerle bir edilmesi kabul edilemez bir durumdur. Uluslararası hukukun derhal işler hale getirilmesi ve katillerin hak ettikleri cezayı alması adil bir dünya düzeni için zorunluluktur.
DİPNOTLAR
- 1.Bkz. Çocukların Hedef Alınması; el-Rantîsî Hastanesi
- 2.Ayrıca bkz. Anestezisiz Ameliyat
- 3.Ayrıca bkz. Savaş Etiği; Uluslararası İnsancıl Hukuk
AYRICA BAKINIZ
KAYNAKÇA
- Abu Aisha, Nour Mahd Ali (2023). “İsrail, Gazze’nin En Büyük Sağlık Kompleksi Şifa’yı “İlkel Bir İlk Yardım Merkezine” Çevirdi. AA. Erişim Tarihi: 07.02.2025, https://www.aa.com.tr/tr/dunya/israil-gazzenin-en-buyuk-saglik-kompleksi-sifayi-ilkel-bir-ilk-yardim-merkezine-cevirdi/3082454.
- Abu Aisha, Nour, Mahd Ali & Başer, Hacer (2023). “Filistinli Gençler Gazze’deki Şifa Hastanesi’ni Temizlemek İçin Gönüllü Oldu. AA. Erişim Tarihi: 16.10.2024, https://www.aa.com.tr/tr/-haberici/filistinli-gencler-gazzedeki-sifa-hastanesini-temizlemek-icin-gonullu-oldu/3065573.
- Aljazeera (2023). Israeli Army Arrests Al-Shifa Hospital Director, Other Doctors in Gaza. Erişim Tarihi: 16.10.2024, https://www-aljazeera-com.translate.goog/news/2023/11/23/al-shifa-hospital-director-arrested-by-israeli-army-in-gaza?_x_tr_sl=en&_x_tr_tl=tr&_x_tr_hl=tr&_x_tr_pto=tc.
- Independent Türkçe (2023). Gazze Savaşının Kalbinde Yer Alan Şifa Hastanesi Hakkında Ne Biliyoruz?. Erişim Tarihi: 17.10.2024, https://www.indyturk.com/node/673896/d%C3%BCnya/gazze-sava%C5%9F%C4%B1n%C4%B1n-kalbinde-yer-alan-%C5%9Fifa-hastanesi-hakk%C4%B1nda-ne-biliyoruz.
- Khatib, Rasha; McKee, Martin & Yusuf, Salim (2024). ‘’Counting the Dead in Gaza: Difficult But Essential’’. The Lancet, 404, 10449: 237-238.
- Knell, Yolanda (2024). “El Şifa Hastanesi’nde Bulunan Toplu Mezarlarla İlgili Filistinli Tanıklar Ne Diyor?”. BBC News Türkçe. Erişim Tarihi: 15.10.2024, https://www.bbc.com/turkce/articles/c4nn9jzxl6eo.
- Madanoğlu, Ömer Faruk (2024). “Şifa Hastanesi Doktoru Fadya Malhis, Gazze’de Yaşadıklarını AA’ya anlattı”. AA. Erişim Tarihi: 09.10.2024, https://www.aa.com.tr/tr/dunya/sifa-hastanesi-doktoru-fadya-malhis-gazzede-yasadiklarini-aaya-anlatti/3326515.
- Rjoob, Awad & Gülay, Tüfekçi, Zeynep (2024). “İsrail Saldırıları Sonucu Gazze’de 7 Ekim’den Bu Yana Ölen Sağlık Çalışanı Sayısı 990’ı Geçti”. AA. Erişim Tarihi: 11.10.2024, https://www.aa.com.tr/tr/dunya/israil-saldirilari-sonucu-gazzede-7-ekimden-bu-yana-olen-saglik-calisani-sayisi-990i-gecti-/3337056.
- Salman, Abeer; Khadder, Kareem; Yeung, Jessie; Khalil, Asmaa & Kennedy, Niamh (2023). “Premature, Sick Babies Receiving Treatment in Egypt After Al-Shifa Evacuation”. CNN World. Erişim Tarihi: 16.10.2024, https://www-cnn-com.translate.goog/2023/11/20/world/gaza-al-shifa-hospital-babies-evacuated-intl-hnk/index.html?_x_tr_sl=en&_x_tr_tl=tr&_x_tr_hl=tr&_x_tr_pto=tc.
- Shalaby, Ethar (2023). “Gazze’deki El Şifa Hastanesi’nde Neler Oluyor?”. BBC News Türkçe. Erişim Tarihi: 15.10.2024, https://www.bbc.com/turkce/articles/ck5prngxp98o.
- Topal, Ahmet Hamdi (2008). “27 Aralık 2008–18 Ocak 2009 Gazze Saldırısı ve Uluslararası Ceza Hukuku”. Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, 12 (1), 1091-1112.
- TRT Haber (2023a). İsrail Ambulans Konvoyunu Vurdu: Çok Sayıda Can Kaybı Var. Erişim Tarihi: 15.10.2024, https://www.trthaber.com/haber/dunya/israil-ambulans-konvoyunu-vurdu-cok-sayida-can-kaybi-var-809727.html.
- TRT Haber (2023b). Şifa Hastanesi’nin Çatısı Bombalandı. Erişim Tarihi: 14.10.2024, https://www.trthaber.com/videolar/sifa-hastanesinin-catisi-bombalandi-70016.html.
ATIF İÇİN
ATIF İÇİN
Dağdeviren, Tanyel Sema. “Şifa Hastanesi”. Filistin Sözlüğü. ed. Hasan Yücel Başdemir - Metin Uçar. 1404-1407. Ankara: Anadolu Ajansı - AA Kitap, 2026.