İçeriğe geç
TI · TIP2 dk okuma · s. 606–608

Gazze Sağlık Sistemi

İNG

Gaza Health System

ALM

Gesundheitssystem von Gaza

FRA

Systéme de Santé à Gaza

ARA

النظام الصحّيّ في غزّة

YAZAR

Kübranur ÜNAL

ORCID 0000-0001-7940-4590

KİTAPTA

s. 606–608

Atıf al

’de hizmetleri hükümet, uluslararası organizasyonlar, sivil toplum organizasyonları ya da özel sektör eliyle yürütülmektedir. Bunlar Sağlık Bakanlığı’na, BM Yakın Doğudaki Filistinli Mültecilere Yardım ve Bayındırlık Ajansına (UNRWA), sivil toplum kuruluşlarına ya da özel sektöre bağlı sağlık kuruluşlar olarak sınıflandırlabilir (Alameddin, 2019: 22-30). Hamas’ın kontrolünün sağlandığı 2007 yılına kadar Gazze’de ’nin sağlık politikaları geçerliydi. Bu tarihten sonra Filistin Ulusal Yönetimi Gazze’yi fiilen denetlememekte ama sağlık hizmetlerine kısmen mali destek sağlamaktadır (Casebook, 2024).

2022 yılı Merkez İstatistik Bürosu verilerine göre, Gazze’de toplam 35 bulunmaktadır. Şifa, Türk-Filistin Dostluk, Ehli, Avrupa, Nasr Çocuk, Endonezya, Aksa Şehitleri, Avde, Kudus, Kemal Advan, Rantisi, Şehit Muhammed ed-Durra, Ebu Yusuf en-Neccar ve Kuveyt hastaneleri1 burada bulunan en önemli hastaneler olarak sayılabilir (Independent Türkçe, 2023). 13’ü Sağlık Bakanlığı veya Filistin Kızılayı’na, kalanlar ise diğer organizasyonlara ya da özel sektöre bağlı olarak hizmet veren bu hastanelerde bin hastaya düşen yatak sayısı 1,3’tür. Ayrıca birinci basamak sağlık hizmeti veren 159 sağlık kuruluşu vardır ve oran bu kuruluşlarda da 1,2’dir (PCBS, 2022). Gazze Şeridi’nde hastanelerin yanı sıra poliklinikler, tıp merkezleri ve temel tıbbi hizmetlerin sağlanmasına katkıda bulunan hayır derneklerinden de söz edilebilir.

ile birlikte , Gazze’ye yönelik saldırılarında sağlık kuruluşlarını doğrudan hedef almıştır. Binlerce hasta, yüzlerce sivil ve nin bulunduğu sağlık tesislerini vurmuştur. İsrail’in Gazze’deki hastanelere yönelen yoğun bombardımanı, tıbbi ve insani yardımlara yönelik tam ablukası nedeniyle sağlık sistemini tamamen çökertme noktasına getirmiştir. Hastaneler elektrik, su, ilaç ve yakıtın tükenmesi nedeniyle hizmet dışı kalmıştır2 (The New Arab, 2023). Doktorlar mum ışığında çalışmak zorunda kalmış, hastalar anestezi verilemeden ameliyat edilmiştir3. kuvözlerde hayatını kaybederken, bebek bedenlerinin gömülmesine bile izin verilmemesi ailelerin yeni acılar yaşamasına sebep olmuştur. Gazze’nin güneyinde ayakta kalan küçük kapasiteli az sayıdaki sağlık kuruluşu hayati ameliyatları sürdürmek ve bakım sağlamak için yetersiz tıbbi malzemeyle mücadele etmeye devam etmektedir (Karyağdı Duran, 2023).

Ekim 2023‘ten bu yana İsrail, sağlık kuruluşlarını ve nı stratejik bir hedef olarak belirlemiş4, sağlık sistemine yönelik sistematik saldırılar düzenlemiştir. Batılı güçlerin desteğini alarak uyguladığı soykırımla çoğunluğu ve olan on binlerce kişiyi katleden İsrail, yüz binlerce kişinin de yaralanmasına neden olmuştur. Bu yaralılar çöken sağlık sistemine rağmen hayatta kalma mücadelesi vermektedir.

KAYNAKÇA

  • Alameddine, Mohamed; Fouad, M Fouad; Diaconu, Karin; Jamal, Zeina; Lough, G. Witter, Sophie & Ager, Alastair (2019). ‘’Resilience Capacities of Health Systems: Accommodating the needs of Palestinian Refugees from Syria’’. Social Science & Medicine, 220, 22-30.
  • Casebook (2024). Gaza: Health Situation in the Gaza Strip. Erişim Tarihi: 19.12.2024, https://casebook.icrc.org/case-study/gaza-health-situation-gaza-strip.
  • Independent Türkçe (2023). Gazze Savaşının Kalbinde Yer Alan Şifa Hastanesi Hakkında Ne Biliyoruz? Erişim Tarihi: 19.12.2024, https://www.indyturk.com/node/673896/d%C3%BCnya/gazze-sava%C5%9F%C4%B1n%C4%B1n-kalbinde-yer-alan-%C5%9Fifa-hastanesi-hakk%C4%B1nda-ne-biliyoruz.
  • Karyağdı Duran, Zeynep Hilal (2023). “İsrail Saldırıları Nedeniyle Gazze’de 16 Hastane ve 34 Sağlık Merkezi Hizmet Dışı Kaldı”. Erişim Tarihi: 19.12.2024, https://www.aa.com.tr/tr/dunya/israil-saldirilari-nedeniyle-gazzede-16-hastane-ve-34-saglik-merkezi-hizmet-disi-kaldi/3047518.
  • PCBS (2022). Primary and Secondary Health Care Indicators 2010-2022. Erişim Tarihi: 19.12.2024, https://www.pcbs.gov.ps/Portals/_Rainbow/Documents/healthTS2010_2022_06e.html.
  • The New Arab (2023). HRW ‘Gravely Concerned’ for Civilians at Gaza’s al-Shifa Hospital Following Israeli Strikes. Erişim Tarihi: 19.12.2024, https://www.newarab.com/news/gaza-hrw-gravely-concerned-shifa-hospital-civilians.

ATIF İÇİN

ATIF İÇİN

Ünal, Kübranur. “Gazze Sağlık Sistemi”. Filistin Sözlüğü. ed. Hasan Yücel Başdemir - Metin Uçar. 606-608. Ankara: Anadolu Ajansı - AA Kitap, 2026.