İçeriğe geç
SB · SİYASET BİLİMİ4 dk okuma · s. 154–156

Anti-İsrailizm

İNG

Anti-Israelism

ALM

Antiisraelismus

FRA

Anti-israélisme

ARA

ضد إسرائيلية / معاداة إسرائيل

YAZAR

Kudret BÜLBÜL

ORCID 0000-0003-3370-7988

KİTAPTA

s. 154–156

Atıf al

“İsrail karşıtı”, ’in bir devlet olarak var olma hakkını fikren reddetmekten İsrail’in ayrımcı ve ölçüsüz kullanımına ve dönem dönem uyguladığı barbarlık, vahşet ve soykırıma kadar uzanan, tüm dünyadan yükselen gösterileri, tepkileri, eylemleri, duygulanımları ifade etmek için kullanılan kavramdır.

İsrail karşıtı kavramı, literatürde son zamanlarda karşılaşılan iki farklı durum nedeniyle gündeme gelmekte ve tartışma konusu olmaktadır.

İlki, İsrail’e karşı tüm dünyada yükselmekte olan tepkileri bir çarpıtma pratiği olarak “İsrail karşıtı” gösteriler değil, “Hamas ya da taraftarı” görme ya da gösterme çabalarıdır. Neredeyse tüm dünyada her platformda, her ortamda, her renkten, dilden, dinden, düşünceden vicdan sahibi insanlar, sadece insan olmalarının bir gereği olarak İsrail’in insanlık dışı politikalarına, özellikle sonrasında ’de uyguladığı soykırıma tepki göstermektedir.

Bu kadar geniş bir coğrafyada, çapta ve boyutta düzenlenen gösterilen tepkiler, siyaset bilimindeki anomik grup tepkilerine benzetilebilir. Baskı grupları türlerinden biri olarak anomik gruplar genellikle aralarında ortak bir özelliğin bulunmadığı, ani gelişen bir olaydan rahatsızlık duyan birbirinden çok farklı düşüncedeki insanların oluşturduğu gruplardır (Turan, 1976: 134-135). Bu tür grupların genellikle ortak paydaları yoktur. Onları birleştiren tek şey yaşanan bir olaya duyulan rahatsızlık, tepki ya da karşıtlıktır. Karşıtlık üzerinde birleşen ve tepki gösteren bu gruplar, çözüm ya da bir şeye taraftar olma konusunda ortak bir görüşte değildirler. Yakalanan bir ın toplum tarafından linç edilmesi girişimi, trafik kazalarının yoğun yaşandığı bir semtte yaşayanların yolu trafiğe kapatma eylemi, polisin aşırı şiddet kullanmasına duyulan tepki anomik grup tepkilerine örnek olarak verilebilir (Bülbül, 2020: 197).

İsrail’in tüm dünyayı şoke eden şiddet kullanımı ve açıkça işlediği soykırım, sağduyulu dindar veya seküler Yahudiler de dahil, doğal olarak tüm dünyada bir infial, tepki, karşıtlık yaratmaktadır. Bu açıdan bu tepkiler tam bir anomik grup tepkisi olarak görülebilir. İsrail taraftarı çevrelerin, mahkûm etmek için, bir medya ve iletişim dili olarak bu tepkileri “Hamas taraftarı” olarak tanımlaması sadece ideolojik bir pozisyon alışla izah edilebilir1. Bu tepkilere katılanların belki de Hamas hakkında hiçbir bilgileri yoktur. Bu tepkileri Filistin taraftarı olarak tanımlamak da doğru değildir. Anomik gruplar örneğinde olduğu gibi İsrail’in insanlık dışı işgal ve soykırımına yönelik gösterilen tepkiler, herhangi bir şeye taraftar olmak için değil, açık ve net bir biçimde bir şeye karşı olmak için gösterilen tepkilerdir. Bu nedenle bu gösteri ve tepkileri İsrail ya da soykırım karşıtı tepkiler olarak tanımlamak daha doğru ve bilimseldir. İnsanlığın ortak vicdanı, sesi ve sağduyusu olan bu tepkileri, İsrail bakışıyla, bir şeye taraftarmış gibi tanımlamak tepkilerin gerçek muhatabını gölgelemektir.

“İsrail karşıtı” ifadesinin gündeme geldiği ikinci tartışma alanı, İsrail’e ve siyonizme yönelik her türlü insani, ahlaki, hukuki, sosyal ve vicdani eleştiriyi “İsrail karşıtı” olarak etiketlenerek antisemitizm bağlamında değerlendirme ya da mahkûm etme çabasıdır. yazarlarca (örneğin Gerstenfeld, 2007) öne sürülen new-antisemitizm (yeni-antisemitizm) kavramsallaştırmasına göre anti-siyonizm ile anti-İsrailizm klasik antisemitizmin mutasyona uğramış bir türevidir. Josh Kaplan’a göre anti-İsrailizm ve anti-siyonizm, antisemitizmi bir suç olarak önemsizleştirme çabasıdır. Bu bakış açısından İsrail ve siyonizme yönelik her türlü eleştiri yeni-antisemitizm ile ilişkilendirilerek İsrail ve siyonizm eleştirilemez bir konuma taşınmaktadır. Manfred Gerstenfeld’e göre US News tarafından yayımlanan En İyi Ülkeler Sıralaması’nda İsrail’in giderek alt sıralara (2024’te 46. sıraya) düşmesi bile yeni-antisemitist (anti-İsrailizm ve anti-siyonizm) dalganın bir sonucudur. Bu yeni-antisemitizm literatürüne göre antisemitik fiiller şunlardır: (1) in kendi kaderini tayin hakkını savunmak, (2) siyonizme destek veren şirketleri boykot etmek, (3) İsrail’in kötü insan hakları sicilini yayımlamak, (4) Karikatür ve fıkra yoluyla bile olsa İsrail’i eleştirmek, (5) İsrail’i Nazi sı ve Filistinlilerin yaşadığı kampları Autschwiz Toplama Kampı ile kıyaslamak, (6) 2023-2024 Gazze soykırımını kampüslerde “çadır kurma” eylemleri ile protesto etmek ve bu eylemlere izin vermek, (7) Antisemitizmin İsrail’in insan hakları ihlallerini önemsizleştirmek için kullanılan bir koz olduğunu söylemek.

Yukarıdaki değerlendirmeler ekseninde, “İsrail karşıtı” ifadesi tartışma konusu olan her iki durumda da işlevsiz ya da imkânsız hale getirilmektedir. İlkinde tüm dünyadan yükselen tepkiler gösteriler nedeniyle, doğru olarak kullanılması gereken yerde, İsrail ve siyonizm destekçisi çevreler “Hamas ya da Filistin taraftarı” ifadesini kullanıma sokarak tartışmanın merkezinden İsrail ve siyonizmi uzaklaştırmaktadırlar.

“İsrail karşıtı” ifadesinin ikinci bağlamında ise her siyonizm ve İsrail eleştirisi “antisemitizm” ile eşitlenmek istenmektedir. Kuşkusuz antisemitizm bir suç olmalıdır. Çünkü özellikle Avrupa tarihi aynı zamanda, bir bağlamda antisemitizm ya da Yahudi karşıtlığı tarihidir. Benzer şekilde İslam ve lık karşıtlığı da suç olmalıdır. Bununla birlikte her eleştiriye karşı antisemitizm suçlaması, hem bu suçlamayla İsrail ve siyonizmin eleştirilebilmesini imkânsızlaştırarak totaliter bir ortam yaratma, hem de İsrail ve siyonizme yönelik her türlü uluslararası insan hakları eleştirilerinin meşruiyetini ortadan kaldırma çabasıdır. Bu nedenle İsrail ve siyonizm karşıtı her söylemi yeni-antisemitizm (Yeni-Yahudi karşıtlığı) kapsamında değerlendirmek, siyonizmin yeni çarpıtıcı söylemi olarak görülebilir.

KAYNAKÇA

  • Bülbül, Kudret (2020). Political Science, Concepts, Institutions, Ideologies. Ankara: Adres Publications.
  • Gerstenfeld, Manfred (2007). “Antı-Israelısm And Antı-Semıtısm: Common Characterıstıcs And Motıfs.” Jewish Political Studies Review, 19 (1/2), 83–108.
  • Kaplan, Josh (2010). “Contesting Anti-Semitism: Human Rights, Israel Bashing, and the Making of a Non-Problem.” Anthropological Quarterly, 83 (2), 429–48.
  • Turan, İlter (1976). Siyasal Sistem ve Siyasal Davranış. İstanbul: Der Yayınevi.

OKUMA ÖNERİLERİ

  • Bülbül, Kudret (2024). “Soykırımı Gizleyen Siyonlaşmış Kavramlara Karşı Yeni Öneriler”. İbrahim Özcoşar; Yunus Cengiz; Ahmet Kırkan; Sibel Ceylan Yiğit & Meltem Dilek (Ed.). Akademi ve Siyonizm: Baskılar, Korkular, İtirazlar (s.235-260). Mardin: Mardin Artuklu Üniversitesi Yayınları.

ATIF İÇİN

ATIF İÇİN

Bülbül, Kudret. “Anti-İsrailizm”. Filistin Sözlüğü. ed. Hasan Yücel Başdemir - Metin Uçar. 154-156. Ankara: Anadolu Ajansı - AA Kitap, 2026.