Konu Bazlı Otoriterlik
İNG
Subject Based Totalitarianism
ALM
Themenbasierte Autoritarität
FRA
Autoritarisme fondé sur le sujet
ARA
السلطويّة حسب الموضوع
Siyasal iktidar açısından otoriterlik, toplumun belirli alanlarda baskıcı, merkeziyetçi bazı durumlarda da keyfi yönetilmesi durumu olarak görülebilir. Otoriter rejimlerde siyasal muhalefet baskı altında tutulur. Siyasal iktidarın eleştirilmesi pek mümkün değildir. Siyasal iktidar dışındaki sanatsal, akademik, sportif, entelektüel, kültürel, ve diğer iktidar türleri açısından eleştiriler yapılabilir. Otoriter rejimlerde, totaliter rejimlerden farklı olarak, her alanda değil, siyasal iktidara ilişkin alanlarda baskı ve kontrol mekanizmaları söz konusudur. Otoriterlik kavramı ile ilişkili olan “konu bazlı otoriterlik” terimi ise bir ülkede genel olarak ifade özgürlüğü ve uygulamalar açısından açık, şeffaf ve özgür bir ortam varken, belirli konularda otoriterlik durumunu anlatır.
Demokrasi, otoriterizm, totalitarizm gibi kavramlar siyaset biliminin ülkeleri, yöntemleri, ortamları ve sistemleri analiz etmek için kullandığı temel kavramlardır. Her üç kavram açısından bakıldığında, tam olarak demokratik, tam olarak otoriter ya da tam olarak totaliter ülkeleri, yöntemleri, sistemleri pür haliyle gözlemlemek zordur. Ülkelerde, yöntemlerde, sistemlerde bu kavramlardan herhangi biri tam olarak değil, belirli oranda her üçü birden daha sıklıkla gözlemlenebilir. Demokratik devletler bazı alanlarda otoriter, totaliter uygulamalara, otoriter ve totaliter devletler de bazı alanlarda demokratik uygulamalara sahip olabilirler.
Batılı ülkelere bakıldığında bu ülkelerin genel olarak demokratik olduğu, gerekli kurum, ilke ve kurallarına sahip bir biçimde, bu ülkelerin işleyen bir demokrasiye sahip oldukları söylenebilir. Bununla birlikte bu ülkelerde bazı konuların özgürce tartışılması, resmi görüşün dışında farklı bir görüş, kabul ve eleştirinin geliştirilebilmesi neredeyse imkânsız gibidir. Genelde demokratik olan bu devletlerde, bazı durumlarda konu bazlı baskıcı bir tutum, konu bazlı otoriterlik söz konusu olabilmektedir. Siyasal iktidarların şiddetle tepki gösterdiği bu alanlarda özgürce görüş belirtebilmek imkansız gibidir.
Batılı ülkelerde artan İslam karşıtlığı ile göçmenlere, Müslümanlara yönelik, eleştiri sınırını aşan, a, ne varan, her türlü hakaretler yapılabilmektedir. İslam karşıtlığı ’daki NSU (Neo-Naziler tarafından kurulmuş, “Nasyonal Yeraltı” adını taşıyan örgüt) cinayetlerinde olduğu gibi insan öldürmeye kadar gidebilmekte ancak ünlü Fransız düşünür Roger Garaudy’nin kitapları, “” inkârcısı olduğu gerekçesiyle yasaklanabilmektedir1 (Yassıkaya, 2014). Bununla birlikte birçok batı ülkesinde ’e, İsrail’in e yönelik insanlık dışı saldırılarına yönelik eleştiriler neredeyse yasak gibidir. Eleştiride bulunanlar antisemitizmle suçlanmakta hatta cezai yaptırımlara maruz kalmaktadır. Dolayısıyla demokrasi konusunda taviz vermediği varsayılan pek çok Batılı ülkede, özellikle Almanya’da İsrail’e yönelik bir eleştiri yapılamamaktadır. Vicdanının sesine uyarak bu konuda yorum yapan , karikatüristler işlerinden atılabilmektedir. İsrail meselesinde var olan görüşün dışında görüş ya da farklı bir tutum ortaya koyanların siyasette, ekonomide, sanatta, ticarette önü kolaylıkla kesilebilmektedir2.
Siyasal iktidar alanının tamamında olmasa da belirli konularda düşünce üretmeyi ve eleştiriyi imkânsız kılan bu tür uygulamaları tanımlamak için “konu bazlı otoriterizm” kavramını kullanmak uygun olacaktır. Bu kavram, özellikle demokrasi vurgusu yapan bazı Batılı hükümetlerin ikiyüzlülüğe3 varan politikalarını çözümlemek açısından anlamlıdır. Böylece, halkların ’e desteğine rağmen söz konusu hükümetlerin neden İsrail yanlısı tutum aldığı ya da sessiz kaldığı daha net anlaşılacaktır.
DİPNOTLAR
- 1.Ayrıca bkz. Anti-Semitizm; Negosyonist
- 2.Ayrıca bkz. Filistin Destekçisi Ünlüler; Hadid Kardeşler; Mazraoui, Noussair;
- 3.Ayrıca bkz. Ahlaki İkiyüzlülük; Çifte Standart; Frau Genocide; Genocide Joe
AYRICA BAKINIZ
KAYNAKÇA
- Yassıkaya, Sennur (2024). “Almanya Garaudy’yi de Yasakladı”. Yeni Şafak. Erişim Tarihi: 09.10.2024, https://www.yenisafak.com/dunya/almanya-garaudyyi-de-yasakladi-4619883.
OKUMA ÖNERİLERİ
- Bülbül, Kudret (2019). Siyaset Bilimi: Kavramlar, Kurumlar İdeolojiler. Ankara: Adres Yayınları.
- Bülbül, Kudret (2020). Siyaset Bilimi Sözlüğü. Ankara: Adres Yayınları.
- Bülbül, Kudret (2024). “Soykırımı Gizleyen Siyonlaşmış Kavramlara Karşı Yeni Öneriler”. İbrahim Özcoşar; Yunus Cengiz; Ahmet Kırkan; Sibel Ceylan Yiğit & Meltem Dilek (Ed.), Akademi ve Siyonizm: Baskılar, Korkular, İtirazlar (s. 235-260). Mardin: Mardin Artuklu Üniversitesi Yayınları.
ATIF İÇİN
ATIF İÇİN
Bülbül, Kudret. “Konu Bazlı Otoriterlik”. Filistin Sözlüğü. ed. Hasan Yücel Başdemir - Metin Uçar. 928-929. Ankara: Anadolu Ajansı - AA Kitap, 2026.