Gay, Claudine
İNG
Gay, Claudine
ALM
Gay, Claudine
FRA
Gay, Claudine
ARA
كلودين غاي
Claudine Gay, üniversitesindeki “antisemitik gösterilere” yetersiz yanıt verdiği ve intihal yaptığı iddiaları karşısında idari görevinden istifa ettirilen eski Harvard Üniversitesi rektörüdür. Haiti kökenli bir aileden gelen Gay, üniversitenin ilk siyahi ve ikinci rektörü olarak tarihe geçmiştir. Temmuz 2023-Ocak 2024 tarihleri arasında altı ay rektörlük görevinde bulunduktan sonra istifa etmesinin akabinde “en kısa süre görev yapan Harvard rektörü” olarak adını bir kez daha tarihe yazdırmıştır (Aljazeera, 2024).
Gay’in istifasıyla sonuçlanan süreç, ’in yaptığı soykırıma karşı düzenlenen gösterilere beklenen sertlikte tepki vermeyip gösterileri düşünce özgürlüğü kapsamında serbest bırakmasıyla başladı. Kongresi Temsilciler Meclisi, gösterileri “Yahudilere karşı soykırıma çağrı” olarak yaftaladı ve 4 Aralık 2023’te “Üniversite Kampüslerinde Yaşanan Antisemitizm” konulu bir oturum düzenledi. Harvard Üniversitesi Rektörü Claudine Gay, Pennsylvania Üniversitesi Rektörü Elizabeth Magill ve Massachusetts Teknoloji Enstitüsü (MIT) Rektörü Sally Kornbluth’un ifade verdikleri bu oturumda Cumhuriyetçi Kongre Üyesi Elise Stefanik, adı geçen profesörleri “öğrenci disiplinini sağlayan kuralları uygulamamakla” suçladı (Halpert, 2023). Stefanik, kampüsteki yanlısı yürüyüşlerde kullanılan “intifada” ve “nehirden denize” gibi sloganların antisemitik olduğunu, Yahudilere karşı bir soykırıma çağrı anlamına geldiğini savundu. “Bu çağrıların bağlama, bir bireye yönelik olup olmamasına, şiddetli ve yaygın olup olmamasına bağlı olarak değerlendirilebileceğini” belirtmesine rağmen Gay’in ifadesi “yetersiz” olarak yorumlandı. Kongredeki duruşmadan sonraki birkaç gün içinde Magill ve bir ay içinde Gay görevinden istifa ederken Kornbluth istifa etmeyen tek rektör oldu. Duruşmanın üzerinden bir yıl geçmesine rağmen görevine hala devam eden Kornbluth’un Yahudi kökenli olması dikkat çekicidir (Palombo, 2024). Magill’in istifasının ardından Stefanik sosyal medya hesabında “Biri gitti, ikisi kaldı.” ifadesini kullanarak ’nın prestijli üniversitelerinden antisemitizmi sileceklerini yazmıştır (Pala, 2023; Stefanik, 2023).1
Kongrenin ardından 11 Aralık 2023’te Harvard Yönetim Kurulu (Harvard Corporation) Gay’i desteklediğini duyurdu. Ayrıca 700’den fazla Harvardlı akademisyen, Gay’in görevden alınmasına yönelik kamuoyu baskılarına karşı çıkan bir mektup imzaladılar (Aljazeera, 2024; Halpert, 2023). Durum böyle olunca rektöre bir darbe daha indirilerek doktora tezinde ve başka bazı çalışmalarında intihal yaptığı iddia edildi. Bu iddialara konu olan atıf hatalarından bir kısmı için Harvard Corporation, Gay’in düzeltme talebinde bulunduğunu açıkladı. İntihalle anılan metinlerden birinin Gay’in doktora tezinin teşekkür kısmı olması ise dikkat çekti (Aljazeera, 2024). Sosyal medyada teşekkürün intihale konu olup olamayacağını tartışan bazı kişiler matematikteki “güvercin yuvası ilkesinden” söz ederek bir teşekkürün kaç farklı orijinal şekilde yapılabileceğini, intihale takılmayan bir teşekkür yazmanın mümkün olup olmadığını tartıştılar. Açıklamaya yarayabilecek bu ilkeye göre on tane güvercini dokuz farklı yuvaya yerleştirmeye çalıştığınızda yuvalardan birine iki güvercin koymak zorunda kalırsınız (Kaya, 2022). Dolayısıyla sınırlı ve belli kelimelerle ifade edilebilecek bir teşekkür başka yazarların teşekkürleriyle örtüşebilir.
İntihal olduğu söylenen kimi pasajların “paraphrase” hatasından kaynaklandığı anlaşılmakla birlikte iddiaların Harvard yönetimi tarafından incelendiği ve Gay’in akademik görevinden uzaklaştırılmasını gerekli kılacak bir etik ihlaline rastlanmadığı görülmektedir (Aljazeera, 2024). Gay, rektörlükten istifa ettiğinden beri profesör olarak Harvard’daki akademik görevine devam etmektedir. İdari görevinden ayrılmış olması çevrelerin öfkesinin dinmesine yetmemiş ve profesörün nasıl olup da akademik görevine devam edebildiği de tartışılmıştır (Gibney, 2024).
İstifasını duyurduğu mektubunda Gay, kişisel tehditler aldığını, “ırksal nefrete” maruz bırakıldığını, Harvard topluluğunun çıkarları doğrultusunda hareket ettiğini ve “İsrail- savaşının” yol açtığı gerilimin sona ermesine yönelik adımlar atmak istediğini belirtmiştir (Aljazeera, 2024). Bazı kaynaklar rektörün istifaya zorlanmasını siyahi karşıtı ve erkek egemen dünya görüşlerinin bir saldırısı olarak yansıttılar (Gassam Asare, 2024). Ancak Gay’in siyahi ve kadın olduğu, soykırımı lanetleyen gösterilere yönelik tutumundan ve bu konuda kongrede ifade vermesinden sonra anlaşılmış olamayacağından kendisine yöneltilen ırkçı ve cinsiyetçi hakaretler daha ziyade bir yıldırma politikasının sonuçları ve bahanesi gibi görünmektedir.
DİPNOTLAR
- 1.Ayrıca bkz. Ahlaki İkiyüzlülük
AYRICA BAKINIZ
KAYNAKÇA
- Aljazeera (2024). Why Has Claudine Gay Resigned as President of Harvard?. Erişim Tarihi: 13.02.2025, https://www.aljazeera.com/news/2024/1/3/why-has-harvard-president-claudine-gay-resigned.
- Gassam Asare, J. (2024). “Claudine Gay Resigns From Harvard: Why Black Excellence Is Never Enough”. Forbes. Erişim Tarihi: 13.02.2025, https://www.forbes.com/sites/janicegassam/2024/01/02/claudine-gay-resigns-from-harvard-why-black-excellence-is-never-enough/.
- Gibney, Ray (2024). “Why does Claudine Gay Still Work at Harvard after Being Forced to Resign as its President? She’s Got Tenure”. The Conversation. Erişim Tarihi: 13.02.2025, https://theconversation.com/why-does-claudine-gay-still-work-at-harvard-after-being-forced-to-resign-as-its-president-shes-got-tenure-220532.
- Halpert, Madeline (2023). “Claudine Gay: Harvard President Won’t Lose Job over Congress Row”. BBC. Erişim Tarihi: 13.02.2025, https://www.bbc.com/news/world-us-canada-67694492.
- Kaya, Elif Ebren (2022). “Güvercin Yuvası İlkesi Nedir?”. Tübitak Bilim Genç. Erişim Tarihi: 13.02.2025, https://bilimgenc.tubitak.gov.tr/makale/guvercin-yuvasi-ilkesi-nedir.
- Pala, Melike (2023). “İsrail’e Tepki Gösterilerinde İfade Özgürlüğünü Savunan Pensilvanya Üniversitesi Rektörü Baskılar Karşısında İstifa Etti”. AA. Erişim Tarihi: 13.02.2025, https://www.aa.com.tr/tr/dunya/israile-tepki-gosterilerinde-ifade-ozgurlugunusavunanpensilvanya-universitesi-rektoru-baskilar-karsisinda-istifa-etti/3078558.
- Palombo, Rakela (2024). “MIT Kampüsündeki Antisemitizmin Faturası Rektör Kornbluth’a mı Kesilecek?”. Şalom Gazetesi. Erişim Tarihi: 13.02.2025, https://www.salom.com.tr/haber/130488/mit-kampusundeki-antisemitizmin-faturasi-rektor-kornblutha-mi-kesilecek.
- Stefanik, Elise [@RepStefanik]. (Aralık 2023). Post. X, https://x.com/RepStefanik/status/1733608373990343015.
ATIF İÇİN
ATIF İÇİN
Akbal, Kamile Hilal. “Claudine, Gay”. Filistin Sözlüğü. ed. Hasan Yücel Başdemir - Metin Uçar. 586-588. Ankara: Anadolu Ajansı - AA Kitap, 2026.