Bu Dünya Bizim Değil
İNG
A World Not Ours
ALM
Eine Welt, die nicht unsere ist
FRA
Un Monde, pas le Nôtre
ARA
عالَمٌ ليس لنا
Mahdi Fleifel’in (2014) Bu Dünya Bizim Değil (A World Not Ours) filmi, yönetmenin günlüğünden uyarlanmıştır. Fleifel’in babasının çektiği görüntüler ile kendisinin kaydettiklerini birleştiren film, Woody Allen ve Martin Scorsese tarzı bir anlatım biçimi benimsemektedir (Scott, 2014). ’in boylamsal bir fotoğrafını ortaya koyan film, yönetmenin çocukluk anılarına dair eğlenceli bir girişle başlamakta; ancak anlatı derinleştikçe bu öğeler yerini Filistin’in trajik gerçekliğine bırakmaktadır.
Belgeselin ortaya çıkış hikâyesi, Filistin’in politik gerçekliğiyle büyük ölçüde örtüşmektedir. Bu Dünya Bizim Değil, Fleifel’in babasının akrabalarına selam göndermek amacıyla günlük hayatlarını kaydettiği görüntülerle, yönetmenin çocukken yaz tatillerini geçirdiği, akrabaları ve arkadaşlarıyla eğlendiği memleketinin aslında bir mülteci kampı olduğunu fark etmesi üzerine orada yaşananları kayıt altına almak için çektiği görüntülerin birleşimden ortaya çıkmıştır (WETA, 2023).
Yönetmen, bu belgeselde bir mülteci kampında yaşayan insanların günlük yaşamına ayna tutarak in neye gülüp neye üzüldüklerini tüm çıplaklığıyla kaydetmektedir. Bu tutum, medyadaki öfkeli ve kurban Arap imajına farklı bir bakış açısı getirmektir (WETA, 2023).
Film, üç ana karakter üzerinden kamp yaşamını tasvir etmektedir. Bu kişiler, Fleifel’in dedesi, Abu Ayad ve Said’dir. Dedesi, topraklarına geri dönme umuduyla1 yıllarca mülteci kampında beklemiştir. Bu sabırlı bekleyiş, onun memleketine olan bağlılığını temsil etmektedir. Abu Ayad, 14 yaşında hapse giren bir gençtir. İsmi bir istihbarat liderinin isminden gelmektedir. Asıl adı Bessam’dır. Kampta geçirdiği yıllar boyunca hayatı birbirini tekrarlayan günlerden ibaret olmuştur. Kampta yaşadığı tutsak hayat onu karamsar ve öfkeli biri yapmıştır. Fleifel’in kampı ziyaret etmek için tatilleri tercih etmesi, özgürlük ile kısıtlılık arasındaki farkı vurgulamaktadır. Bir sahnede Abu Ayad, Fleifel’in çapkınlığından bahsetmektedir. Bunun üzerine Fleifel, o sırada hayatında kimse olmadığını belirtmektedir (Fleifel, 2012: [00.20.40-00.21.45]). Fleifel’in yalnızlığı, Abu Ayad’ınkinden farklıdır. Abu Ayad’ın durumu bir tercih değil, zorunluluktur. Kaçış yollarını denese de birçok gencin kaderini paylaşarak kampa geri dönmektedir. Bu bağlamda, Abu Ayad’ın durumu, bireysel tercihlerin ötesinde, tutsak Filistin’in bir portresidir (Doha Film Institute, t.y.).
Said ise kuşlarla vakit geçiren, daha pasif agresif bir karakterdir. Evlenememesi ve mevcut yaşam koşullarından hoşnutsuzluğu, onun iç çatışmalarını ve pasif tavırlarını yansıtmaktadır. filmleri izleyerek ve kuşlarla vakit geçirerek sınırlarının dışında kendine özgü bir dünya yaratmıştır.
Bu Dünya Bizim Değil filmi, 1948’den beri Filistin’de zamanın nasıl donduğunu belgeleyen bir eser olarak ortaya çıkmaktadır. Dünyada zaman hızla akmaktadır; fakat Filistin alışılagelmiş modern dünyanın çok ötesinde bir tutsaklık yaşamaya devam etmektedir.
Bu Dünya Bizim Değil filminde üç nesil üzerinden Filistin’in tarihi ele alınmaktadır. Üç farklı kuşağın çatışması, Filistin’in üç farklı zaman dilimindeki psikolojisini de göstermektedir. Filistin tıpkı Ebu Ayad gibi yorgundur. Orada kalmayı da direnmeyi de uyumayı da kaçmayı da denemektedir; ama kendini hep başladığı noktada bulmaktadır. Üstelik her seferinde büyük bir le sarsılmış ve çok daha yorgun bir hâldedir. Filistin’in tarihsel serüveni, üç farklı nesil aracılığıyla uzun yıllar boyunca kaydedilen görüntüler üzerinden seyirciye aktarılmaktadır (WETA, 2023). Film, Filistin meselesinin ’ten çok daha öncesine dayandığının bir kanıtı olma özelliğini taşımaktadır.
DİPNOTLAR
- 1.Ayrıca bkz. Anahtar; Anahtar Heykelleri; Büyük Dönüş Yürüyüşü; Geri Dönüş Hakkı
AYRICA BAKINIZ
KAYNAKÇA
- Doha Film Institute (T.Y). Edinburgh International Film Festival Review: A World Not Ours. Doha Film Institute. Erişim Tarihi: 17.01.2025, https://www.dohafilminstitute.com/ar/blog/edinburgh-international-film-festival-review-a-world-not-ours.
- Fleifel, Mahdi (2012). “A World Not Ours [Film]”. Scattergood Film. Erişim Tarihi: 17.01.2025, https://www.imdb.com/title/tt2233762/.
- Fleifel, Mahdi (T.Y). “Mahdi Fleifel”. International Film Festival Rotterdam. Erişim Tarihi: 17.01.2025, https://iffr.com/en/person/mahdi-fleifel.
- MAWfilms (17 Mart 2014). Mahdi Fleifel A World Not Ours Masterclass 2014 [Video]. You Tube, https://www.youtube.com/watch?v=5j1cgFJ0Pp8.
- Scott, A. O. (2014). “A World not Ours Review”. The Guardian. Erişim Tarihi: 17.01.2025, https://www.theguardian.com/film/2014/feb/20/a-world-not-ours-review.
- WETA (2023). POV: World Not Ours - Filmmaker Interview. Erişim Tarihi: 17.01.2025, https://weta.org/watch/shows/pov/pov-world-not-ours-filmmaker-interview.
OKUMA ÖNERİLERİ
- Quinlan Caitlin (2024). “Film for Exiles: Mahdi Fleifel on to a Land Unknown”. Mubi. Erişim Tarihi: 17.01.2025, https://mubi.com/tr/notebook/posts/film-for-exiles-mahdi-fleifel-on-to-a-land-unknown.
ATIF İÇİN
ATIF İÇİN
Sarısoy, Dilara. “Bu Dünya Bizim Değil”. Filistin Sözlüğü. ed. Hasan Yücel Başdemir - Metin Uçar. 266-268. Ankara: Anadolu Ajansı - AA Kitap, 2026.