İbrahim: Tanımlanacak Bir Kader
İNG
Ibrahim: A fate to Define
ALM
Ibrahim: Ein Schicksal zur Definition
FRA
Ibrahim: Un Destin à Définir
ARA
إبراهيم – إلى أجَل غير مسمّى
Lina al-Abed, 1980 doğumlu bir belgesel yönetmenidir. İbrahim: Tanımlanacak Bir Kader, Lina Alabed’in kendi hayatındaki bilinmezliğe ışık tuttuğu bir belgesel filmdir. Film, 2019 yılında Toronto Uluslararası Film Festivali ve Amsterdam Uluslararası Belgesel Film Festivali’nde resmî seçkide gösterilmiştir. Ayrıca El-Gouna Film Festivali’nde “En İyi Uzun Metrajlı Belgesel” ödülünü kazanmıştır (Amman International Film Festival, 2020; MUBİ, 2019; Doha Film Institute, 2023).
Film, Lina al-Abed’in babası İbrahim el-Abed’in gizemli bir şekilde ortadan kaybolmasını ve yönetmenin kendi geçmişiyle yüzleşmesini konu almaktadır. Lina al-Abed, artık fiziki olarak var olmayan birini tanıma çabasını belgesele dönüştürmüştür. Küçüklüğünde kendi hayal dünyasında yarattığı baba imgesini zihninde tekrar canlandırarak kendi köklerine doğru bir yolculuk yapmaktadır. Babasının gerçek kimliğini, ortadan kaybolma nedenini ve ardında bıraktığı gizemi aralamaya çalışmıştır. Belgeselde yer alan konuşmalar da âdeta geçmişle kurulan bir köprü niteliğindedir. “Senden sonra seçimlerimizi nasıl yaptığımızı kendime soruyorum” (Alabed & Nihawi, 2019) cümlesi, belgeseldeki en dikkat çekici ifadelerden biridir.
2012 yılında ’e giden yönetmen, kendini hayatında ilk defa bir mülteci gibi hissetmediğini dile getirmiştir. Yolculuğun başlangıcında, babasının ülkesini özgürleştirmek için ailesini terk etmiş olmasına öfke duymaktadır. Ne var ki Filistin’e ulaştığında köklerinin bulunduğu topraklara bir aidiyet hissettiğini ve artık babasını anladığını dile getirmiştir (Festival Ciné-Palestine, 2020).
Film, Yasir Arafat’ın (1929-2004) 1974’te BM’de yaptığı konuşma ile açılmaktadır (Arafat, 1974). Yönetmenin babasının Ebu Nidal Örgütü’nün finansal işleriyle ilgilendiği belgeselde açıkça ifade edilmektedir. Bu konuşma, örgütün politik olarak kapalı bir yapıya dönüşmesinin başlangıcı olarak görülmektedir (Mattar, 2000). Yönetmen, hikâyeye politik ve tarihsel bir bağlam kazandırmak amacıyla bu bilgiye henüz filmin başında yer verdiğini belirtmiştir (Festival Ciné-Palestine, 2020).
İbrahim: Tanımlanacak Bir Kader filmi, terapötik1 bir belgeseldir. Yönetmenin kendi zihninde canlandırdığı imgeler, zamanla yerini gerçek dünyadaki tanıkların verdiği bilgilere bırakmaktadır. Farklı kişilerin bakış açıları yönetmeninkiyle birleşerek hikâyeye dair eksik parçalar tamamlanmıştır. Bu özellikleriyle film, yönetmen için bir ihtiyaç niteliğindedir. Babasının kayboluşunun yarattığı boşluğu anlamak, kabul etmek ve affetmek, onun yolculuğunun nihai amacını oluşturmaktadır. Çocukluğunda yaşadığı kaybın yarattığı yı kabullenmesi gerektiğini fark etmiştir. Yolun sonunda kesin bir cevap bulamayacağını anlamıştır; ama süreç onun için iyileştirici olmuştur. Babasının yerinin asla doldurulamayacağını; ancak bu yolculuğun çocukken yaşadığı kayıpla başa çıkmak için ona yeni bir yol açtığını dile getirmiştir. Bu belgeselle birlikte Lina al-Abed’in yaşadığı büyük acı, artık sadece içinde taşıdığı ve yönetebildiği bir şey hâline gelmiştir (Festival Ciné-Palestine, 2020).
Filmin sonunda yalnızca Lina al-Abed’in kardeşi kendini Filistinli olarak tanımlamaktadır (Festival Ciné-Palestine, 2020). Lina Alabed ise kendisini Mısır, Filistin ve Ürdün pasaportu olan biri olarak tasvir etmektedir. “İçimizde herkes bir ülke hâline geldi” diyen Alabed (2019), araştırmasını kimlik arayışına dönüştürmüş ve bu süreçte “ev” kavramını sorgulamıştır. Bu sorgulama, babasız büyüme teması üzerinden filme evrensel bir boyut kazandırmıştır (Arab Culture Fund, 2020).
Yönetmen, filmin yapım sürecinde ailesini ve babasının arkadaşlarını geçmişi konuşmaya ikna etmenin en zorlayıcı kısım olduğunu belirtmiştir. Zorlandığı bir diğer husus da Filistin’e giriş yapmak olmuştur. Filistin’e giriş izni almak için başvurular yıllar sürmüştür (Festival Ciné-Palestine, 2020). Film için finansman arayışı da bu zorlukların bir parçasıdır. Filmin finansmanı, dostları Rami Nihawi ve Muhenned Yakubi’nin desteği ve çoğunlukla Arap fonları ile sağlanmıştır. Avrupa’dan gelen katkı ise sınırlı düzeyde kalmıştır. Fon sağlayıcıların trendlere göre karar vermesini adil bulmayan yönetmen, bu projeyi hayata geçirirken hem duygusal hem de lojistik anlamda büyük bir mücadele vermiştir (Screening Rights Film Festival, 2020).
al-Abed, Filistin’de de gösterime giren filmin politik mesajının zayıf olduğu şeklindeki eleştiriler karşısında amacının insani ve kişisel bir hikâyeye odaklanmak olduğunu ifade etmiştir. Nitekim yönetmen, filmin başkarakterleri olan İbrahim ve Raşid’in hayatlarındaki boşluğu doldurmak ve korkunun miras bıraktığı sessizlikleri kırmak için Filistin tarihini keşfetme çabaları üzerinden aslında kendi hikayesini ortaya koymuştur (Festival Ciné-Palestine, 2020).
Film, Filistin meselesine özgün bir bakış açısı getirmektedir. Aynı ailede büyümüş dahi olsa her bireyin hikâyesi biriciktir ve bu hikâyelere sahip çıkmak gerekmektedir. Bunun için kendi hikâyelerini anlatmak isteyen e gerekli yapım destekleri sağlanarak yaşanan soykırım birinci şahısların ağzından insanlara duyurulmalıdır. Böylelikle kişisel anlatılar, aynı zamanda Filistin halkının ortak hafızasını da tanımamıza aracılık edecektir.
DİPNOTLAR
- 1.Tedavi edici, sağaltıcı.
AYRICA BAKINIZ
KAYNAKÇA
- Alabed, Lina & Nihawi, Rami (2019). Ibrahim: A Fate to Define [Film]. IMDb.https://www.imdb.com/title/tt10777716/.
- Amman International Film Festival (2020). Ibrahim: A Fate to Define. Erişim Tarihi: 01.03.2025, https://aiff.jo/ibrahim-a-fate-to-define/.
- Arab Culture Fund (2020). An Encounter to Define Lina Alabed Through Her Film: Ibrahim: A Fate to Define. Erişim Tarihi: 01.05.2025, https://www.arabculturefund.org/News/86.
- Arafat, Yasir (1974). “Speech at the UN General Assembly”. Interactive Encyclopedia of the Palestine Questions. Erişim Tarihi: 21.04.2025, https://www.palquest.org/en/historictext/9639/speech-yasir-arafat-unga.
- Doha Film Institute (2023). Ibrahim: A Fate to Define. Erişim Tarihi: 11.06.2025, https://www.dohafilminstitute.com/ar/financing/projects/grants/ibrahim-a-fate-to-define.
- Festival Ciné-Palestine (15 Kasım 2020). Q&A Lina Al Abed-Ibrahim: A Fate to Define [Video]. You Tube, https://www.youtube.com/watch?v=TEbsy3B2wcA&t=2s.
- IMDb (2019). Ibrahim: A Fate to Define [Video]. Erişim Tarihi: 01.03.2025, https://www.imdb.com/title/tt10777716/plotsummary/?ref_=tt_ov_pl.
- Mattar, Philip (Ed.) (2000). “Encyclopedia of the Palestinians: Biography of Abu Nidal-Sabri al-Bana”. Palestine Remembered. Erişim Tarihi: 21.04.2025, https://www.palestineremembered.com/Jaffa/Jaffa/Story163.html.
- MUBI (2019). Awards & Festivals: Ibrahim: A Fate to Define. Erişim Tarihi: 09.02.2025, https://mubi.com/tr/films/ibrahim/awards.
- Screening Rights Film Festival (25 Ekim 2020). SR2020 Closing Night: Ibrahim: A Fate to Define Q&A [Video]. You Tube, https://www.youtube.com/watch?v=9xT57hze4vU.
OKUMA ÖNERİLERİ
- DOK fest München (10 Mayıs 2020). Ibrahim: A fate to define | Film Talk with Lina Al Abed | @home [Video]. You Tube, https://www.youtube.com/watch?v=1ckZMzOcju8.
- Palestine Film Institute (T.Y). Ibrahim: A Fate to Define. Erişim Tarihi: 21.04.2025, https://www.palestinefilminstitute.org/en/pfp/archive/ibrahim.
- Petrovic, Vladan (2019). “Review: Ibrahim: A Fate to Define”. Cineuropa. Erişim Tarihi: 01.03.2025, https://cineuropa.org/en/newsdetail/378254/.
- The National News (2019). Why Palestinian Director Lina Al Abed Made a Film About Her Father, Who Disappeared When She Was Six. Erişim Tarihi: 21.04.2025, https://www.thenationalnews.com/arts-culture/film/why-palestinian-director-lina-al-abed-made-a-film-about-her-father-who-disappeared-when-she-was-six-1.917543.
ATIF İÇİN
ATIF İÇİN
Sarısoy, Dilara. “İbrahim: Tanımlanacak Bir Kader”. Filistin Sözlüğü. ed. Hasan Yücel Başdemir - Metin Uçar. 763-765. Ankara: Anadolu Ajansı - AA Kitap, 2026.