İşgalcilerin Anı Korkusu
İNG
The Invaders’ Fear of Memories
ALM
Die Angst der Besatzer vor der Erinnerung
FRA
La Peur des Souvenirs des Envahisseurs
ARA
خوف الغزاة من الذكريات
İşgalcilerin Anı Korkusu1, 1907’de Çarlık ’sından ’e göç eden ’nin günlüklerine dayanan, Filistin’in tarafından sömürgeleştirilmesi sürecinde yaşanan katliamları ve dramları anlatan tek kişilik bir tiyatro oyunudur. Adını şair Mahmûd Derviş’in “Bu Topraklarda” şiirindeki bir dizeden alan oyun, şiirden parçalar kullanılarak sahnelenmiştir. Oyunda Ilan Pappe’nin Filistin’de Etnik Temizlik (The Ethnic Cleansing of Palestine) adlı eserinde yer alan tanıklıkların yanı sıra İsrailli ve film yapımcısı Dalia Karpel’in Yousef Nachmani Günlükleri (The Diaries of Yossef Nachmani) belgeselindeki röportajlara da başvurulmuştur (bkz. Nachmani Günlükleri). Bu nedenle oyun, tanıklık tiyatrosunun bir örneği olarak kabul edilmektedir (Smashing Times, 2024). İlk kez Ağustos 2023’te Avustralya’da sahnelenen oyun, daha sonra , Meksika, Güney Afrika, İspanya, Portekiz, İrlanda ve ’de seyirciyle buluşmuştur (Rivers, 2024).
Yönetmenliğini Linda Wise’ın yaptığı oyunun yazarı ve tek oyuncusu Benjamin Rivers’tır. Rivers, oyunda birinden diğerine ustaca geçtiği 12 farklı karakteri canlandırmaktadır. Rivers, yaklaşık 75 dakika süren performans boyunca Arapça, İbranice, Ukraynaca ve Yidiş dillerinde şarkılar söylemektedir. Sadece Derviş’in şiiri, başkası tarafından seslendirilmektedir. Rivers’ın Yousef Nachmani’nin torununun çocuğu olması, oyunun daha da fazla ilgi görmesine neden olmaktadır. Zira Rivers, performansını sergilerken büyük büyük dedesinden kalma aile günlüklerindeki i hedef alan dehşet verici katliam, etnik temizlik, işkence ve tecavüz anlatılarından hareket etmektedir (Rivers, 2024).
Nachmani, siyonistlerin için yeni bir vatan yaratma idealine inanarak Filistin’e gelmiştir. 1911’de Celile’ye taşınan Nachmani, burada Yishuv’daki Yahudi sömürgecileri korumakla görevli bir savunma örgütü olan Haşomer’e üye olmuştur. Daha sonra örgütünün yönetim kadrosunda yer alan Nachmani, Celile’nin doğusundaki Yahudi Ulusal Fonu’na müdür olmuştur. Nachmani, 1935’ten itibaren günlük tutmaya başlamış ve bu günlüklerde Filistinlilerin anavatanlarından sürülmesi için kendisinin de içinde olduğu eylem ve saldırıları kaleme almıştır (Beinin, 2007: 45). Böylece çetelerin Filistinlilere uyguladığı etnik temizlik ve ü günlüklerine taşıyan Nachmani, İşgalcilerin Anı Korkusu oyununa da ilham kaynağı olmuştur.
Oyun, siyonistlerin “vaat edilmiş topraklar” mitinin yalanlar üzerine kurulu kara propagandasını ifşa etmektedir. Oyuna temel teşkil eden anılar, propagandanın aksine gerçekleri yansıtmaktadır ve siyonistlerin açığa çıkmasından korktuğu bilgileri içerir. Bu nedenle siyonist işgalcilerin anılardan duyduğu korkuyu anlatan ve oyuna ismini veren Derviş’in şiiri de performansa anlam kattığından oyun boyunca okunmaktadır. Oyun, Nekbe inkârcılarına, siyonist iyi niyet iddialarına ve ’in dezenformasyon (Hasbara) mekanizmasına rağmen tarihî gerçekleri karşı konulamaz tanıklıklarla ve sanat diliyle gözler önüne sermeyi amaçlamaktadır. İşgalcilerin Anı Korkusu, bugün Filistin’deki gaspçı sömürgeciliğin ve nin kökenlerine dair siyonistlerin saklamaya çalıştıkları gerçeği tüm çıplaklığı ile ortaya koymaktadır.
DİPNOTLAR
- 1.Eserin tam adı şu şekildedir: İşgalcilerin Anı Korkusu: Filistin’in Sömürgeleştirilmesiyle İlgili Bir Oyun (The Invader’s Fear of Memories: A Play About the Colonisation of Palestine).
AYRICA BAKINIZ
KAYNAKÇA
- Beinin, Joel (2007). “The Diaries of Yossef Nachmani by Dalia Karpel and Yossef Nachmani”. Middle East Report, 244, 45-46.
- Rivers, Benjamin (2024). “The Invaders’ Fear of Memories”. Benjamin Rivers. Erişim Tarihi: 15.03.2025, https://www.benjaminrivers.org/events/the-invaders-fear-of-memories.
- Smashing Times (2024). The Invaders’ Fear of Memories. Erişim Tarihi: 15.03.2025, https://smashingtimes.ie/event/the-invaders-fear-of-memories-2/.
ATIF İÇİN
ATIF İÇİN
Başdemir, Hasan Yücel. “İşgalcilerin Anı Korkusu”. Filistin Sözlüğü. ed. Hasan Yücel Başdemir - Metin Uçar. 844-845. Ankara: Anadolu Ajansı - AA Kitap, 2026.