İçeriğe geç
SA · SANAT3 dk okuma · s. 1228–1230

Ömer

İNG

Omar

ALM

Omar

FRA

Omar

ARA

عُمَر

YAZAR

Dilara SARISOY

ORCID 0009-0007-0605-1924

KİTAPTA

s. 1228–1230

Atıf al

Ömer, Hany Abu-Assad’ın yönettiği Oscar’a aday gösterilen ve Cannes Film Festivali’nde jüri özel ödülü alan (Festival de Cannes, 2013) bir filmdir. Filmde senaryo ve biçim açısından Hollywood kodlarına yakın bir yapı benimsenmiş; romantik, aksiyon ve gerilim türlerinin birleşimiyle kurgulanmıştır. Film, yönetmen tarafından hem tür hem de afiş seçimiyle stratejik olarak planlanmıştır. Bu özellikleriyle film birçok sanatçı için Batı’ya açılan bir kapı olarak kabul edilmiştir. Böylece filmin geniş çapta dağıtılması ve izlenmesine zemin hazırlanmıştır (Falk, 2014).

Ömer filminin masrafları yüzde 95 oranında Filistinli iş insanları tarafından karşılanmıştır. Geriye kalan küçük kısmında ise Dubai Film Festivali katkı sunmuştur. Tıpkı bütçenin karşılanmasında olduğu gibi ekibin büyük çoğunluğu da den seçilmiştir. Böylece bu ödüllü film, neredeyse hiç dış destek olmadan yapılmış bir filmi hüviyeti kazanmıştır (New Media Tel Aviv, 2014).

Film, nin bir Othello temsili olarak değerlendirilebilir (Sippl, t.y.). Hikaye, bir aşk üçgeni etrafında kurgulanmış ve ilişkiler duvar metaforu üzerinden aktarılmıştır. Bu duvar hem iki aşık arasındaki engelleri hem de Filistinlilerin kendi aralarındaki ayrılıkları simgelemektedir (Masalha, 2019). Ömer, güçlü senaryo ritmi ile dikkat çekmektedir. İzleyici, filmin başından itibaren sürekli bir gerilim atmosferine dâhil olmakta ve bu ritmin giderek hızlanması, yoğun bir melodram etkisi yaratmaktadır. Özellikle iki eski âşık arasında geçen sohbet sahnesinde film çözülmeye başlamakta; izleyici, karakterlerin yaşadığı duygusal sıkışmayı doğrudan hissetmektedir (Beyazperde, 2014).

Filmin kahramanları Ömer ve Amjad, Nadya’ya âşıktır. Nadya’nın Ömer’i seçmesi, Amjad’ı kamçılar ve Amjad’ın davadan sapmasına sebep olur. Bu sapma, filmin tüm olaylarını ve karakterlerini etkilemektedir. Ömer de bu sapmadan kaçamaz. Filmde Ömer’in davası, dostu ve aşkı arasında sıkışması, askerleri tarafından manipüle edilir. Ömer’in i, fiziksel boyutun ötesine geçerek psikolojik bir hâl alır; güven duygusu sınanır, hayal kırıklıkları ve suçluluk duyguları ortaya çıkar. Filmin sonunda Filistin meselesi, Ömer için şahsi bir meseleye dönüşür. Film, Ömer ve diğer karakterlerin şahsında hayatın ağır geldiği bir nesli anlatmaktadır. Filistin davası, küçük yaşta direnişe dâhil olmayı gerektiren ağır bir dava olarak tasvir edilmektedir. Zamanla duygular, sorumluluklar ve zaaflarla birlikte bu ağırlık artmaktadır.

Filmde Ömer’in üst jenerasyonuna yer verilmemektedir. Yönetmen bunu bilinçli olarak yaptığını ifade eder. Bunun sebebi, Ömer ve büyükbabası arasındaki ara nesli, direnişte bulunmayan kayıp bir nesil olarak görmesidir. Bu genç insanlar, ebeveynlerinin yapamadığı devrimi yapacaklardır ancak onlara rehberlik eden kendi ebeveynleri değil, ebeveynlerinin ebeveynleridir (New Media Tel Aviv, 2014).

Yönetmen Hanny Abu-Assad, Türkiye’de katıldığı On5 Sıfır7 Film Haftası kapsamında verdiği röportajda Filistinli bir hikâyeye sahip olmasının, yönetmenliğinden daha önemli olduğunu belirtmiştir (Kalkan, 2024). Yönetmenlik mesleğini icra ederken Filistin’in özgürlüğü için mücadele etmesi gerektiğine inandığını, kendinden sonraki genç yönetmenlere de bu bağlamda öncülük edilmesi gerektiğini ifade etmiştir. Abu-Assad, İsrail tarafından Filistinlilerin hikâyelerinin anlatılmasının engellendiğini vurgulayarak, halkı 77 yıllık mücadeleye devam etmeye ve fedakârlık yapmaya çağırmaktadır (Kirazlı, 2024; Tezcan, 2024).

Abu-Assad için film çekmek bir direniştir. Bu durumu “Film çekmesem silah alıp savaşacaktım” sözleriyle ifade etmektedir. Ona göre Filistinli sanatçıların çalışmalarının etkisiyle dünyanın geleceği değişmektedir. ‘ten itibaren dünyanın dengesini değiştirmiştir. Zira “Gazze dünya sahnesine çıktı ve her şeyi resetledi”. Gazze’nin ayrıca kendi odağını da etkilediğini anlatan yönetmen, ’den önce izlediği yolu büyük ölçüde değiştirdiğini söylemektedir. Artık çekmek istediği filmler konusunda çok daha net bir tutumu vardır (Kirazlı, 2024).

KAYNAKÇA

  • Beyazperde (2014). Ömer [Video]. https://www.beyazperde.com/filmler/film-220809/.
  • Falk, Richard (2014). “‘Omar’: Uncovering Occupied Palestine”. Al Jazeera. Erişim Tarihi: 18.01.2025, https://www.aljazeera.com/opinions/2014/2/24/omar-uncovering-occupied-palestine.
  • Festival de Cannes (2013). Omar. Erişim Tarihi: 04.03.2025, https://www.festival-cannes.com/f/omar/.
  • Kalkan, Şule (2024). “Hany Abu-Assad Hollywood’da Filistinli Bir Yönetmen Olmak Üzerine Konuştu”. GZT. Erişim Tarihi: 18.01.2025, https://www.gzt.com/video/timecode/hany-abu-assad-hollywoodda-filistinli-bir-yonetmen-olmak-uzerine-konustu-2243144.
  • Kirazlı, Halime (2024). “Gazze Dünyaya Reset Attı”. Yeni Şafak. Erişim Tarihi: 18.01.2025, https://www.yenisafak.com/hayat/gazze-dunyaya-reset-atti-4631731.
  • Masalha, Mohammad (2019). Westernization of Palestinian Issue in Abu Assad’s Films / Abu Assad’ın Filmlerinde Filistin Sorununun Batılılaştırılması [Yüksek Lisans Tezi]. İstanbul: Bahçeşehir Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü.
  • New Media Tel Aviv (25 Ocak 2014). Hany Abu-Assad-Omar [Video]. You Tube, https://www.youtube.com/watch?v=UJ3uTH0KhQs.
  • Sippl, Diane (T.Y). “Omar-the Palestinian: Hany Abu-Assad Calls It “Othello- the Occupation”. Kinocaviar.com. Erişim Tarihi: 04.03.2025, https://www.kinocaviar.com/omar.php.
  • Tezcan, Gülcan (2024). “Filistinli Yönetmen Hany Abu-Assad: 7 Ekim Devrime Dönüşecek”. Akşam. Erişim Tarihi: 18.01.2025, https://www.aksam.com.tr/cumartesi/filistinli-yonetmen-hany-abu-assad-7-ekim-devrime-donusecek/haber-1487713.

OKUMA ÖNERİLERİ

  • Scott, A. O. (2014). “Treachery Thrives Where Trust Withers”. The New York Times. Erişim Tarihi: 04.03.2025, https://www.nytimes.com/2014/02/21/movies/in-omar-the-west-bank-is-a-backdrop-for-betrayal.html.
  • Taher, Menna (2015). “I Made Omar Especially for Palestinians: Director Hany Abu-Assad”. Ahram Online. Erişim Tarihi: 04.03.2025, https://english.ahram.org.eg/NewsContent/5/32/131411/Arts--Culture/Film/I-made-Omar-especially-for-Palestinians-director-H.aspx.

ATIF İÇİN

ATIF İÇİN

Sarısoy, Dilara. “Ömer”. Filistin Sözlüğü. ed. Hasan Yücel Başdemir - Metin Uçar. 1228-1230. Ankara: Anadolu Ajansı - AA Kitap, 2026.