Filistin Halk Kurtuluş Cephesi
İNG
The Popular Front for the Liberation of Palestine
ALM
Volksbefreiungsfront Palästinas
FRA
Front populaire de libération de la Palestine
ARA
الجبهة الشعبيّة لتحرير فلسطين
Kökenleri 1950’lerde Beyrut Üniversitesi’ndeki öğrenciler tarafından oluşturulan ve seküler, bir çizgiye sahip olan Arap Ulusal Hareketi (AUH) içerisindeki Grubu’na kadar giden Filistin Halk Kurtuluş Cephesi (FHKC) Temmuz 1967’de kuruldu. Kuruluşundaki itici güç hiç kuşkusuz 1967’de , ve Kudüs’ün doğusunun siyonist işgale uğramasıydı (Bröning, 2013: 97). Bir Filistin ı olan George Habash, kuruluşundan sorunları nedeniyle istifa etme kararı aldığı 2000 yılına kadar FHKC’nin liderliğini yapmıştır. Altıncı kongrede Mustafa Zibri (Ebu Ali Mustafa), Habash’ın yerine genel sekreterliğe getirilmiştir. 2001 yılında düzenlenen suikast sonucunda şehit olan Zibri’nin yerine Ahmet Saadat (Ebu Ghassan) seçilmiştir. Saadat, İsrail turizm bakanı Rehavam Ze’evi’ye suikast düzenlenmesinin ardından tarafından tutuklanmıştır ve tutsaklığı hala devam etmektedir (Şengal, 2015).
1964’ün sonlarında askeri operasyonlara başlayan Filistin Grubu, ilk şehidini 12 Kasım 1964’te vermiştir. “Ardından askeri operasyonlarını AUH ve Filistin Kurtuluş Ordusu’ndan savaşçıları içeren Geri Dönüş Kahramanları adı verilen küçük birlikler ve Filistin Grubu tarafından İntikam Gençliği adı altında kurulan fedai örgütü aracılığıyla yürütmeye başladı. Ancak bu operasyonlar, İsrail ile hazır olmadıkları bir savaşa sürüklenme riskine karşı sınırlı tutuldu ve kamuoyuna duyurulmadı” (Charif, t.y.).
1967 İsrail saldırganlığında, güçlerin desteğini alan İsrail’in toprak işgalini arttırması karşısında AUH’nin yürütme komitesi, Filistin Grubu’nun silahlı mücadeleye yoğunlaşması gerektiğine karar verdi. “Bunun üzerine Grup, ‘Halk Direnişinin Öncü Kuvveti’nin bir parçası olarak Gazze’de askeri operasyonlara başladı. 11 Aralık’ta üç fedai grubu – İntikam Gençliği, Geri Dönüş Kahramanları ve Filistin Kurtuluş Cephesi – Habash liderliğinde FHKC’nin kuruluşunu duyurmak için birleşti. Liderliğin temel amacı, geniş bir ulusal cephenin çekirdeği haline gelmekti. Ancak fedai fraksiyonları Filistin Kurtuluş Örgütü’nün (FKÖ) kontrolünü ele geçirdiğinde liderlik bu hedefi terk etmeye ve FKÖ’ye katılmaya karar verdi” (Charif, t.y.). FHKC, FKÖ’ye katıldığı dönemde örgütteki en büyük ikinci grubu oluşturuyordu (Bröning, 2013: 98)
FHKC, kuruluş manifestosunda 1967’de Arap ordularının yenilgisinin “kitlelerin devrimci şiddet yoluyla e ve siyonizme karşı mücadeleye liderlik etme sorumluluğunu üstleneceği yeni bir devrimci aşamanın başlangıcını” (PFLP, 1967) temsil ettiğini ileri sürmüştür. FHKC, bu ifadenin de açıkça gösterdiği gibi kendini solda konumlandırıyordu. Ağustos 1968’de toplanan ilk kongrede “proleter ideoloji”ye bağlılığın ilan edilmesi (Charif, t.y.) ve Şubat 1969’da düzenlenen ikinci kongrede Mao Ze Dong (PFLP, 1969: 4 vd.) ve Vietnamlı general Vo Nguyen Giap’ın (PFLP, 1969: 41) görüşlerine dayanan ve silahlı mücadelenin siyasi aktivizmden önce geldiğini kabul eden bir biçimini benimsemesiyle mevzubahis ideolojik konumlanış hususunda hiçbir şüphe kalmamıştır. FHKC’ye göre Filistin devriminin düşmanları İsrail, Dünya Hareketi, küresel emperyalizm ve Arap gericileriydi (Charif, t.y.; Şengal, 2015); Habash’a göre de İsrail, Batı emperyalizminin neo-kolonyalist bir projesiydi (Bröning, 2013: 97). FHKC’ye göre Filistin mücadelesi daha geniş, küresel bir mücadele ile iç içeydi ve Filistin devrimi Vietnam’daki ulusal kurtuluş hareketi, Küba ve Kore Demokratik Halk Cumhuriyeti’ndeki devrimci durum ve diğer tüm anti-emperyalist ulusal kurtuluş hareketleriyle ittifak kurmalıydı (PFLP, 1969: 36-37). Kendisini “Filistin işçi sınıfının ve genel olarak ücretli emekçilerin, Filistinli kitlelerin ulusal ve sınıfsal boyunduruktan kurtarılmasında tarihi rolünü yerine getirecek işçi sınıfının partisini inşa etmek için diğer sol ve demokratik Filistinli fraksiyonlarla birlikte mücadele eden ileri bir öncü fraksiyonu” (Charif, t.y.) olarak görüyordu. Aynı zamanda Filistin mücadelesinin stratejik hedefini “Filistin’in sömürgeci siyonist işgalden kurtarılması ve tarihi Filistin topraklarının tamamı üzerinde başkenti Kudüs olan demokratik bir ’nin kurulması” (Charif, t.y.) olarak belirlemişti.
FHKC, günümüzde her ne kadar eski etkinliğini ve popülaritesini kaybetmiş olsa da kurulduğu günden bu yana ses getiren eylemler gerçekleştirmiştir. tarafından Gazze’nin Guevera’sı olarak bilinen Muhammed el-Aswad liderliğindeki silahlı birlikleri aracılığıyla Gazze’yi 1971’in sonlarına kadar İsrail güçlerine karşı “günlük bir arenası haline getirmiştir” (Charif, t.y.). 23 Temmuz 1968’den itibaren Wadi Haddad önderliğindeki “dış operasyonlar şubesi”, “düşmanı her yerde kovala” sloganı altında bir dizi operasyon başlatmıştır. Bu operasyonlar arasında İsrail El Al Havayolları’nın Roma’dan Lod Havaalanı’na (şimdiki adı Ben Gurion Havaalanı) uçan bir uçağını kaçırma ve Cezayir’e inmeye zorlama, Cevlan (Golan) Tepeleri’nden geçen boru hattını havaya uçurma ve Coral Sea petrol tankerini vurma, 6-9 Eylül 1970 tarihleri arasında üç İsviçre ve uçağını kaçırarak Ürdün’de Zerka yakınlarında “Devrim Havaalanı” adını verdiği bir havaalanına inmeye zorlama ve 12 Eylül’de bu uçakları havaya uçurma gibi eylemler vardır (Charif, t.y.).
Wadi Haddad ayrıca dış operasyonlar şubesi için Japon Kızıl Ordusu, Kızıl Ordu Fraksiyonu ve İtalyan Kızıl Tugayları gibi bir dizi radikal örgütle bir ittifak ağı kurmayı başarmıştır. Mayıs 1972’nin sonlarında bu şubenin savaşçıları, Japon Kızıl Ordusu’yla iş birliği içinde Lod (Ben Gurion) Havaalanı’na 28 kişinin ölümüne ve çok sayıda kişinin yaralanmasına neden olan bir saldırı gerçekleştirmiştir (Bröning, 2013: 99).
’de gerçekleştirilen Aksa Tufanı Operasyonu’nun da bir parçası olan FHKC, siyonist rejime yönelik saldırılarına devam etmektedir. Habash, ve Leyla Halid gibi ve toplumu için çok önemli figürlerle mücadelesini sürdüren FHKC’nin taşıdığı anlam ve önem hiç şüphesiz tartışılmazdır.
AYRICA BAKINIZ
KAYNAKÇA
- Bröning, Michael (2013). Political Parties in Palestine: Leadership and Thought. New York: Palgrave Macmillan.
- Charif, Maher (T.Y.). “The Popular Front for the Liberation of Palestine – PFLP: 1967-Present”. Interactive Enclopedia of the Palestine Question. Erişim Tarihi: 22.04.2025, https://www.palquest.org/en/highlight/23332/popular-front-liberation-palestine-–-pflp.
- PFLP (1967). Founding Statement of the Popular Front for the Liberation of Palestine. Erişim Tarihi: 22.04.2025, https://www.marxists.org/subject/israel-palestine/pflp/pflp-founding-statement.pdf.
- PFLP (1969). Resistance Until Victory. Erişim Tarihi: 22.04.2025, https://www.marxists.org/subject/israel-palestine/pflp/pflp-resistance-until-victory.pdf.
- Şengal, Aynur (2015). “Filistin Halk Kurtuluş Cephesi”. BDS Türkiye. Erişim Tarihi: 23.04.2025, http://bdsturkiye.org/filistin/filistin-halk-kurtulus-cephesi/.
OKUMA ÖNERİLERİ
- Irvıng, Sarah (2014). Filistin Direnişinin Simgesi Leyla Halid, çev.: Ayşe Düzkan. İstanbul: İntifada Yayınları.
- Kanafani, Ghassan (2023). Güneşteki Adamlar, çev.: Mehmet Hakkı Suçin. İstanbul: Metis Yayınları.
ATIF İÇİN
ATIF İÇİN
Karataş, Yusuf Enes. “Filistin Halk Kurtuluş Cephesi”. Filistin Sözlüğü. ed. Hasan Yücel Başdemir - Metin Uçar. 553-555. Ankara: Anadolu Ajansı - AA Kitap, 2026.