Sinvar, Yahya
İNG
Sinwar, Yahya
ALM
Sinwar, Yahya
FRA
Sinwar (Sinouar), Yahya
ARA
يحيى سنوار
Yahya Sinvar’ın hayat hikayesi, tıpkı birçok gibi, doğduğu anın koşullarıyla şekillenmiştir. Hamas’ın lideri ve beyni olan Sinvar’ın 16 Ekim 2024’te şehit düştüğünde üzerinden çıkanlar, hayatını özetler nitelikteydi. Mücadeleyle geçen ömrünün son anlarını elindeki tahta sopayı İsrail dronuna fırlatarak geçiren Sinvar’ın üzerinden dua kitabı, tesbih, biraz para, tabanca, mermi ve sahada ihtiyaç duyabileceği birkaç aletten fazlası çıkmadı.
1948’deki Nekbe’de Askalân’dan sürülen bir ailenin çocuğu olan Sinvar, 29 Ekim 1962’de Han Yunus’taki bir mülteci kampında doğdu. 1980’lerin başında Gazze İslam Üniversitesi’ne kaydoldu ve Arapça Çalışmaları alanında lisans derecesi aldı. Bu dönem, ve tutsaklıklarla geçen ve şehadetle sonuçlanan mücadele hayatının da başlangıcıydı. İlk kez 1982’de tutuklandı ve hapis yattığı Far’a hapishanesinde Salah Şehade başta olmak üzere Filistinli aktivistler ve direnişçilerle tanıştı. 1985’te tekrar tutuklandı. Hamas’ın kurucusu ve manevi lideri Şeyh Ahmed Yasin ile tanışması da bu döneme denk geldi. Kısa sürede Yasin’in güvenini kazanan ve kendisiyle “çok yakın” (Tokgöz, 2024) ilişki kuran Sinvar, hareket içerisinde büyük bir prestij kazandı.
Serbest bırakıldıktan sonra Rawhi Mushtaha ile Yasin’in talimatıyla, İsrail ile iş birliği yapan Filistinlileri tespit etmek için faaliyet gösteren ve 1987’de Hamas’ın polisi haline gelen Majd adlı örgütü kurdu. 1988’de bu örgütün silahlara sahip olduğu iddia edildi ve Sinvar yine na alındı. 1989’da İsrail ile iş birliği yapmakla suçlanan in öldürülmesinden hüküm giydi ve dört kez müebbet hapis cezasına çarptırıldı (Britannica, 2025).
1989’dan Sinvar’ın esir takası anlaşması kapsamında salıverildiği 2011’e kadar geçen süre Filistin mücadelesi için hala önemini koruyan tarihi dönüm noktalarının yaşandığı bir dönemdir. Sinvar her ne kadar bu döneme tanık ve dahil olamasa da bu süreci hapishanede mahkumlarla ilişkilerini güçlendirerek, toplu açlık grevleri gibi eylemleri örgütleyerek, İbranice öğrenerek, İsrail gazeteleri ve yayınlarını okuyarak, başka bir deyişle hapishaneyi bir akademi gibi kullanarak (Remnick, 2024) ve direnişe elinden gelen tüm desteği vererek geçirdi.
2011 yılında varılan esir takası anlaşması kapsamında 2006 yılında Hamas tarafından esir alınan İsrail Savunma Kuvvetleri (IDF) askeri Gilah Shalit’e karşılık serbest bırakılan ilk Filistinli mahkûmlar arasında bulunan Sinvar’ın İsrail hapishanelerinde geçirdiği zorlu yıllar, mücadele azminden hiçbir şey eksiltmemişti. topraklarına Hamas’ın silahlı kanadı İzzeddin el-Kassam Tugayları’nın yeşil kafa bandını takar vaziyette adımını atmıştı.
Ömrünün kalan günleri, nin halk nezdindeki ve sahadaki öncüsü Hamas’la birlikte mücadeleye devam ederek geçti. Gazze Şeridi’nde siyasi büro üyeliğinden Hamas liderliğine dek uzanan çeşitli pozisyonlarda görev aldı. Hizipleri ortadan kaldırmak, ateşli söylemlerle askeri kanadı canlı tutmak, ’daki yle iletişim kanallarını canlandırmak gibi hamlelerle içte birliği sağlamaya yönelik adımlar atarken Gazze üzerindeki ablukayı kaldırmak, bölge ülkeleriyle ilişkisini geliştirmek ve İran’la ilişkileri geliştirip Hamas’ı İran’ın müttefikler ağına tekrar dahil etmek için çeşitli pragmatist diplomatik adımları atmaktan geri durmadı (Britannica, 2025).
Mayıs 2021, Hamas’ın silahlı mücadelesinin tekrar yükselişe geçtiği dönemdir. Hamas, İsrail polisinin Filistinli protestoculara yönelik sert müdahalesine özellikle Mescid-i Aksâ ve çevresinde yüzlerce kişiyi yaralamasına Kudüs ile İsrail’in güneyi ve orta kesimlerine füze göndererek karşılık verdi. Sinvar’ın 2022’de Hamas’ın kuruluş yıl dönümü için düzenlenen mitingde sarf ettiği sözler 2023’te gerçekleştirilen Aksa Tufanı Operasyonu’nun habercisi niteliğindeydi: “Size kükreyen bir selle, sonu gelmeyen roketlerle ve asker seliyle geleceğiz” (Britannica, 2025).
İsrail’in bağımsızlığını ilan ettiği günden bu yana karşılaştığı en büyük saldırı olan Aksa Tufanı Operasyonu’nun beyninin Yahya Sinvar olduğu tarafından sürekli dile getirildi. İsrail tarafınca “yürüyen ölü” ilan edilen Sinvar (Remnick, 2024), tıpkı şehit İsmail Haniyye gibi siyonistlerin başlıca hedeflerinden biri haline geldi. 16 Ekim 2024’te en önde savaşırken şehit edildi ve son nefesinde dahi ye duyulan tahammülsüzlüğün simgesi oldu.
Bu kısa metin, Yahya Sinvar gibi ömrü mücadele ve bedel ödemekle geçen bir figürün hayatını ve fikri dünyasını anlamak için elbette yeterli değildir. Sinvar’ın kaleme aldığı, basılmamasına rağmen elden ele dolaşan Diken ve Karanfil adlı romanı, hayatını ve fikri dünyasını anlamak için başvurulması gereken ilk metindir. Romanın yazılış ve hapishane dışına çıkarılışı da büyük bir mücadeleyi yansıtıyordu. Sinvar’ın deyişiyle “bir karınca kolonisi gibi” faaliyet gösteren onlarca mahkumun yardımıyla metin hapishane gardiyanlarından gizlendi ve dışarı sızdırıldı (Howeidy, 2024). Roman, tıpkı Sinvar’ın ailesi gibi 1948’de köylerinden edildikten sonra Gazze’deki el-Şati Mülteci Kampı’nda yaşayan Filistinli bir ailenin yaşadıklarını konu edinmektedir. Ailenin en küçük çocuğu Ahmed’in ağzından anlatılan hikaye, mülteci kampındaki zorlu koşulları, ailenin verdiği mücadeleyi ve 37 yılı kapsayan siyasi olayları anlatmaktadır. Sinvar, giriş bölümünde romanın gerçekliği olmayan kurgu bir hikaye olmadığına, sadece kendisinin hikayesini de anlatmadığına işaret etmişti. Roman Filistin’in, milyonlarca Filistinlinin, Filistin için atan yüreklerin ve düşünen zihinlerin dününün, bugününün ve yarınının hikayesidir (Sinvar, 2024: 13).
AYRICA BAKINIZ
KAYNAKÇA
- Britannica (2025). Yahya Sinwar. Erişim Tarihi: 13.04.2025, https://www.britannica.com/biography/Yahya-Sunwar.
- Howeidy, Amira (2024). “Yahya Sinwar’a Novel Is a Tale of Palestine, and of His Own Past”. New Lines Magazine. Erişim Tarihi: 14.04.2025, https://newlinesmag.com/review/yahya-sinwars-novel-is-a-tale-of-palestine-and-of-his-own-past/.
- Remnick, David (2024). “Notes From Underground: The Life of Yahya Sinwar, the Leader of Hamas in Gaza”. The New Yorker. Erişim Tarihi: 13.04.2025, https://www.newyorker.com/magazine/2024/08/12/yahya-sinwar-profile-hamas-gaza-war-israel.
- Sinvar, Yahya (2024). Diken ve Karanfil, çev.: Vahdettin İnce. İstanbul: Ekin Yayınları.
- Tokgöz, Bülent (2024). “Kurt Yalnız Değildi ve Artık Şehit Bir Lider: Yahya Sinvar”. Mücerret. Erişim Tarihi: 15.04.2025, https://www.mucerret.com/portre/kurt-yalniz-degildi-ve-artik-sehit-bir-lider-yahya-sinvar/.
ATIF İÇİN
ATIF İÇİN
Karataş, Yusuf Enes. “Sinvar, Yahya”. Filistin Sözlüğü. ed. Hasan Yücel Başdemir - Metin Uçar. 1334-1336. Ankara: Anadolu Ajansı - AA Kitap, 2026.