İçeriğe geç
AH · AHLAK2 dk okuma · s. 1225–1227

Öldüren Yardım

İNG

Fatal Aid Airdrop

ALM

Tödliche Hilfe

FRA

Aide Humanitaire Meurtrière

ARA

مساعدات إنسانيّة قاتلة

YAZAR

Mehmet Sabır ŞAYBAK

ORCID 0000-0002-5585-2935

KİTAPTA

s. 1225–1227

Atıf al

Temel gayesi yaşatmak, kurtarmak ve onurluca bir yaşam imkânı sunmak olan yardımın, amacının ve anlamının tamamen aksi istikametinde bir facia ve ölümle neticelenme durumunu “öldüren yardım” olarak tanımlamak yerinde olacaktır. Bu durum amiyane deyimle “kaş yapmaya çalışırken göz çıkarmak” diye de ifade edilebilecek bir eylem-söylem çelişkisidir. Açık bir ironi olarak da görülebilir.

‘ten itibaren ’in ’ye yönelik şiddetini artırdığı işgal ve soykırım uygulaması, ağır silahlar ve bombardımanlarla devam etmiş, böylece bölgede ölüm riskini de gün geçtikçe artırmıştır. Ayrıca İsrail hükümeti, BM ve uluslararası kuruluşların ateşkes çağrılarını yanıtsız bırakmış, insani yardımların bölgeye ulaştırılmasının da önüne geçmeye çalışmıştır.

İsrail tarafından bombalanmış bir insani yardım dağıtım noktası (AA)

Savaş ve işgal altındaki bölgelere, kara ve deniz yoluyla yardım ulaştırmak, ablukalar, fiziksel engeller ve devam eden çatışmalar nedeniyle neredeyse imkânsız hale gelmiştir. Havadan yardım yöntemi bu kritik durumlarda sıkça başvurulan bir seçenek olmaktadır. Bu tür yardımların planlanması ve uygulanması insani sorumluluk anlayışıyla ve titizlikle ele alınmalıdır. Ancak Gazze’de yardım bekleyen sivilleri İsrail saldırısına açık hedef haline getirebilecek alanlara ve denize doğru havadan atılan sözde yardım kutuları yüzyılın en dramatik vakalarından birini daha ortaya çıkarmıştır. Havadan atılmasıyla ağırlığı daha tehlikeli hale gelen “yardım” kolilerini almaya çalışan çok sayıda Filistinli sivil, bunların altında yaralanmış ya da denize atılanlara ulaşmaya çalışırken boğulmuştur (Hürriyet, 2024; Yılmaz & Semerci, 2024). Bu nedenle Gazze’de tanık olunan bu yardım biçimi “öldüren yardım” olarak anılmaktadır.

Gazze, İsrail’in sürdürdüğü hukuksuz abluka ve saldırılar nedeniyle insani krizle mücadele etmektedir. Bölgedeki sağlık sisteminin çökme noktasına gelmesi1, temel ihtiyaç maddelerine erişimin kısıtlanması ve nın sürekli hedef alınması, halkı hayatta kalma mücadelesine itmiştir (Yılmaz & Semerci, 2024). Bu zorlu koşullarda havadan yardım ulaştırılması, Gazze halkı için bir umut ifade etmektedir. Bu bakımdan gıda, su, ilaç ve diğer temel ihtiyaçların havadan ulaştırılması, ablukanın getirdiği sınırları aşmak için etkili bir çözüm sunmaktadır. Ancak, bu yöntemin başarısı güvenilir teknoloji, iyi yönetilen lojistik süreçler ve bölgeye dair hassas bir farkındalık gerektirir. Nitekim 8 Mart 2024’te Gazze’ye yapılan havadan yardım faaliyetlerinde, taşınan yardım malzemelerinin güvenli bir şekilde bölgeye ulaştırılması planlanmış olsa da kullanılan paraşütlerin açılmaması büyük bir felakete yol açmıştır (TRT Haber, 2024). Yardım malzemelerinin yüksekten düşmesi doğrudan insanların ölümüne ve yaralanmasına neden olmuştur (Yılmaz & Semerci, 2024). Bu durum, yardım faaliyetlerinin ne denli hassas bir süreç olduğunu trajik bir şekilde gözler önüne sermiştir. İsrail’in acımasız politikalarıyla yardıma muhtaç bırakılan Filistinliler, şimdi de yardıma ulaşmanın imkânsızlaştırıldığı veya yardımın bile” öldürücü” hale dönüştüğü bir trajediyi yaşamaktadır. Zira Gazze’deki insanların hayatta kalabilmesi için başka seçenek olmadığından hava yolu ile gönderilen yardım malzemeleri ne yazık ki onların hayatlarına son verebilen “öldüren yardım”a dönüşmüştür.

DİPNOTLAR

  1. 1.Ayrıca bkz. Sağlık Hakkı; Tıbbi Soykırım

KAYNAKÇA

  • Hürriyet (2024). Gazze’de Paraşütü Açılmayan Yardım Paketi Sivillerin Üzerine Düştü... Ölü ve Yaralılar Var. Erişim Tarihi: 21.04.2025, https://www.hurriyet.com.tr/dunya/gazzede-parasutu-acilmayan-yardim-pakedi-sivillerin-uzerine-dustu-olu-ve-yaralilar-var-42419835.
  • TRT Haber (9 Mart 2024). Gazze’ye Havadan İndirilen Yardım Kutuları Sivillerin Üzerine Düştü, Ölü ve Yaralılar Var [Video]. You Tube, https://www.youtube.com/watch?v=cO8pEgoA_8M&ab_channel=TRTHaber.
  • Yılmaz, Hamdi & Semerci, Ali (2024). “Gazze’ye Havadan İndirilen Yardım Kutuları Sivillerin Üzerine Düştü: 5 Ölü”. AA. Erişim Tarihi: 21.04.2025, https://www.aa.com.tr/tr/dunya/gazze-ye-havadan-indirilen-yardim-kutulari-sivillerin-uzerine-dustu-5-olu/3159171.

OKUMA ÖNERİLERİ

  • Bowden, George (2024). “Five Killed in Gaza Aid Drop Parachute Failure- Reports”. BBC. Erişim Tarihi: 21.04.2025, https://www.bbc.com/news/world-middle-east-68514467.
  • Burke, Jason (2024). “Five Killed and 10 Injured in Gaza Aid Airdrop When Parachute Fails to Open”. The Guardian. Erişim Tarihi: 21.04.2025, https://www.theguardian.com/world/2024/mar/08/gaza-aid-airdrop-kills-civilians-when-parachute-fails-to-open-witness-says.
  • NTV (2024). Gazze’ye Havadan Yardımların Paraşütü Açılmadı: 5 Kişi Öldü. Erişim Tarihi: 21.04.2025, https://www.ntv.com.tr/dunya/havadan-yardimlarin-parasutu-acilmadi-kutular-filistinlilerin-uzerine-dustu-can-kayiplari-var,oI6nylX4ZEGf6cbsCsu8YQ.
  • Yirmidört (2024). Gazze’ye Havadan İndirilen Yardım Kutuları Filistinlilerin Üzerine Düştü! Ölü ve Yaralılar Var. Erişim Tarihi: 21.04.2025, https://www.yirmidort.tv/dunya/gazzeye-havadan-indirilen-yardim-kutulari-sivillerin-uzerine-dustu-olu-ve-yaralilar-var-160728.

ATIF İÇİN

ATIF İÇİN

Şaybak, Mehmet Sabır. “Öldüren Yardım”. Filistin Sözlüğü. ed. Hasan Yücel Başdemir - Metin Uçar. 1225-1227. Ankara: Anadolu Ajansı - AA Kitap, 2026.