İçeriğe geç
İL · İLAHİYAT2 dk okuma · s. 127–129

Amalek

İNG

Amalek

ALM

Amalek

FRA

Amalek

ARA

العمالقة

YAZAR

Aydın KUDAT

ORCID 0000-0002-8153-8181

KİTAPTA

s. 127–129

Atıf al

“Amalek” halkı, son dönemde saldırganlığıyla birlikte tekrar gündeme gelmiştir. Eski Ahit’te İsrailoğulları’nın ebedi düşmanı olarak geçen Amalek halkı (1. Samuel 15:3), tamamen yok edilmesi gereken bir tehdit olarak sunulmuştur. Bu dinsel anlatı, Ekim 2023’te İsrail Başbakanı tarafından doğrudan alıntılanmış ve “Amalek’in yaptıklarını hatırlayın” diyerek modern politik söyleme dahil edilmiştir. Bu alıntı, saldırıları dinsel bir arka plana oturtarak savaşın teolojik meşruiyetini pekiştirme işlevi görmüştür1. ’nun bu nin İsrail halkı tarafından da benimsendiği açıkça görülmektedir. Yapılan anketlere göre İsrail’in halkının neredeyse yarısı halkının tümüyle öldürülmesini, yüzde 82’lik bir çoğunluk ise Gazze’de yaşayan herkesin sürülmesini istemektedir (Middle East Eye, 2025).

Netanyahu’nun söylemi yalnızca siyasi bir mesaj değil, aynı zamanda kutsal metinlerden türetilmiş bir görev çağrısı olarak okunmaktadır. Bu bağlamda, dini söylemin siyasal eylemi yönlendirdiği ve ideolojik çerçevede bir “kutsal savaş” kurgusu oluşturduğu görülmektedir. araştırmacı Dr. Issam Sakhneeni’ye göre, “Amalek” göndermesi sadece sembolik değil, aynı zamanda “dinsel temelli bir soykırım eyleminin” zihinlerdeki dayanağıdır. Bu söylem, in kurucu metinlerle ilişkisini gözler önüne sermekte ve dini meşruiyet üzerinden yürütülen bir imha stratejisinin ipuçlarını vermektedir (Ghazzawi, 2024).

Bu söylem yalnızca siyasi liderlerle sınırlı kalmamış, hahamlar da İsrail Savunma Kuvvetleri birliklerini ziyaret ederek askerleri dini açıdan motive etmeye çalışmıştır. Bazı hahamlar, i “Amalek halkı” ile özdeşleştirip , demeden öldürülmelerini Tanrı’nın buyruğu olarak göstermeye çalışmıştır. Gideon Levy, Haaretz gazetesinde yayımlanan yazısında, bu hahamların sahada nasıl doğrudan dini gerekçelerle şiddeti teşvik ettiğini ayrıntılı olarak tedir (Shragai, 2008). İsrail’deki birçok önde gelen Mesihçi haham, Filistinlilerden sıklıkla “Kenanlılar”, “Filistîler” veya “günümüzün Amaleklileri” şeklinde söz etmektedir. Bu dilsel ve teolojik özdeşleştirme, modern politikaları meşrulaştırmak amacıyla eski kutsal anlatıları günümüz halklarına uygulayan ideolojik bir yaklaşımdır (Masalha & Isherwood, 2023: 60).

Bu dini temelli söylem, uluslararası hukuk açısından da dikkati çekmiş ve Güney Afrika Cumhuriyeti’nin Uluslararası Adalet Divanı’nda İsrail’e karşı açtığı davada temel kanıtlardan biri olarak kullanılmıştır. Netanyahu’nun “Amalek” alıntısı, Güney Afrika tarafından “soykırım kastının göstergesi” olarak değerlendirilmiş ve mahkemeye sunulmuştur. Benzer şekilde Uluslararası Af Örgütü de İsrail’in üst düzey yetkililerinden gelen açıklamalarda “imha niyeti”ne işaret eden çok sayıda delil bulunduğunu ve özellikle dinsel referansların sivillere yönelik şiddeti teşvik ettiğini belirtmiştir (ICJ, 2025; Amnesty, 2024).

Netanyahu ve diğer İsrailli yetkililer ile siyonist din adamlarının “Amalek” benzetmesini kullanmaları, şiddeti meşrulaştırma ve Filistinlileri insanlık dışı bir düşman gibi gösterme çabasıdır. Bu söylem, tarihi ve dini bağlamı çarpıtarak Filistinlileri dehumanize etmekte ve onlara yönelik politikalar için zemin hazırlamaktadır. Ayrıca, Amalek anlatısı, İsrailli yöneticilere toplumdaki korkuları manipüle etme, iktidarlarını sürdürme ve nefret söylemini derinleştirerek barış ihtimalini tamamen ortadan kaldırma imkanı vermektedir. Böylece, siyonist İsrail rejimi kullandığında veya kitlesel imhaya2 yöneldiğinde iç muhalefet susturulabilmekte, dışarıdan da özellikle ’deki bazı grupların desteği alınabilmektedir. Sonuç olarak, Netanyahu gibi isimlerin Amalek retoriği, köktendinci şiddeti3 beslemekte, düşmanlığı meşrulaştırmakta ve şiddeti kutsallaştımaktadır. Bu söylem, insani değerleri aşındırmakta, kalıcı barışı engellemekte ve uluslararası hukuku ihlal etmektedir.

KAYNAKÇA

  • Amnesty (2024). Amnesty International Investigation Concludes Israel is Committing Genocide Against Palestinians in Gaza. Erişim Tarihi: 28.06.2025, https://www.amnesty.org/en/latest/news/2024/12/amnesty-international-concludes-israel-is-committing-genocide-against-palestinians-in-gaza/.
  • Ghazzawi, Saher (2024). “Gazze Savaşında İsrail’in İnsani ve Ahlaki Değerleri İhlal Eden Davranışları: Boyutları ve Nedenleri”. Vision for Political Development. Erişim Tarihi: 28.06.2025, https://vision-pd.org/لسلوك-الإسرائيلي-المستبيح-للقيم-الإ.
  • ICJ (2025). Application of the Convention on the Prevention and Punishment of the Crime of Genocide in the Gaza Strip (South Africa v. Israel). Erişim Tarihi: 28.06.2025, https://www.icj-cij.org/case/192.
  • Masalha, Nur & Isherwood, Lisa (2023). Theologies of Liberation in Palestine-Israel: Indigenous, Contextual, and Postcolonial Perspectives. Eugene: Pickwick Publications.
  • Middle East Eye (2025). “Nearly Half of Israelis Support Army Killing All Palestinians in Gaza, Poll Finds”. Erişim Tarihi: 28.06.2025, https://www.middleeasteye.net/news/majority-israelis-support-expulsion-palestinians-gaza-poll.
  • Shragai, Nadav (2008). “An Amalek in Our Times?”. Haaretz. Erişim Tarihi: 28.06.2025, https://www.haaretz.com/2008-03-26/ty-article/an-amalek-in-our-times/0000017f-e9c2-df2c-a1ff-ffd3c6cb0000.

ATIF İÇİN

ATIF İÇİN

Kudat, Aydın. “Amalek”. Filistin Sözlüğü. ed. Hasan Yücel Başdemir - Metin Uçar. 127-129. Ankara: Anadolu Ajansı - AA Kitap, 2026.