İçeriğe geç
SA · SANAT2 dk okuma · s. 1183–1184

Nakba Şarkısı

İNG

The Song of Nakba

ALM

Nakba (Trauma oder Katastrophe)

FRA

Chanson de la Nakba

ARA

أغنية النكبة

YAZAR

Rumeysa USLU

ORCID 0000-0002-4102-977X

KİTAPTA

s. 1183–1184

Atıf al

Türkçe sözlü rock türünde eserler üreten Mor ve Ötesi adlı grubun 2010 yılında çıkardığı Masumiyetin Ziyan Olmaz adlı yedinci albümün şarkılarından biri de Nakba’dır. Nakba (Nekbe), “büyük felaket” anlamına gelmektedir. Grup üyeleri, şarkının bir gözünden söylendiğini katıldıkları bir programda ifade etmişlerdir (bkz. Özsoy, 2020). Şarkıya çocuk gözüyle bakıldığında Nekbe gününün yıkıcılığı çok daha çarpıcı bir biçimde anlaşılmaktadır.

’in ettiği Filistin topraklarında bağımsızlığını ilan ettiği 1948 yılını “Nekbe (Büyük Felaket) Günü” olarak adlandırır ve her yıl 15 Mayıs’ı hüzünle anarlar. Nekbe sırasında yaklaşık 1 milyon Filistinli zorla topraklarından çıkarılmış1, binlercesi öldürülmüş ve onlara ait 675 köy ve kasaba yok edilmiştir2 (Geldi vd., 2024). Tarifsiz bir acı yaşanmış ve bu felaketin izleri sonraki felaketler ile de birleşerek anlatılara dönüşmüş, nesilden nesile aktarılagelmiştir. Filistinlileri katleden in bugünü zafer şenlikleri ile kutlaması büyük bir vicdansızlığın da göstergesidir. Tam da bu noktadan hareket eden Mor ve Ötesi, Nakba adlı şarkılarında, Filistinlilerin acı hatıralarla dolu bir günde yas tuttukları sırada, İsraillilerin bağımsızlık kutlamalarını eleştirel bir dille yansıtmıştır (Özsoy, 2020). Böylece hem müzikal anlamda hem de toplumsal meselelere duyarlılığıyla dikkat çeken grup, Nakba adlı şarkıları ile Filistinlilerin yaşadıkları trajediyi müzik alanına taşımış ve geniş kitlelere anlatmış oldular.

Şarkının sözleri incelendiğinde, “Kutlayanım var, ağlayanım da / Bak sana bayram, bana bomba” dizeleri, Filistinlilerin yas tuttukları bir zamanda İsraillilerin bayram kutlamalarına işaret etmektedir. “Hakkımı aldın, zaten yoktu” dizesi, İsrail’in gasp ettiği Filistin toprakları üzerindeki hak iddiasının temelsizliğini vurgulamaktadır. “Ruhumu al da yüzleş aklınla” ifadesi ise, İsrail zulmünü destekleyenlerin yalnızca akılla hareket ettiklerini, ancak vicdani değerlerden yoksun kararların canice sonuçlara yol açabileceğini ortaya koymaktadır. Şarkının bir çocuğun gözünden kurgulandığı düşünüldüğünde ise bu sözlerdeki duygusal yoğunluk çok daha belirgin hale gelmektedir (Özsoy, 2020). Şarkının sözleri şu şekildedir:

“Karanlık kördü, adım yoktu

Hakkımı aldım, zaten çoktu

Gel bana anlat yaptığını

Benim ne yapınca abarttığımı

Kutlayanım var, ağlayanım da

Bak sana bayram, bana bomba

Kutlayamazsan ağla yanımda

Ruhumu al da yüzleş aklınla

Yangını gördüm, adım çoktu

Hakkımı aldın, zaten yoktu

Gel bana anlat yaptığımı

Seni de yakınca abarttığımı

Kutlayanım var, ağlayanım da

Baksana bayram, bana bomba

Kutlayamazsan ağla yanımda

Ruhumu al da yüzleş aklınla.” (Mor ve Ötesi, 2018).

Türkiye’nin başarılı ve insan haklarına karşı duyarlı müzisyenlerinden oluşan Mor ve Ötesi, trajediye ve paradoksa dikkat çektikleri bu şarkı ile Filistinlilerin acısına ortak olmuştur. Filistinlilerin yaşadığı zorlukların ve karşılaştıkları adaletsizliklerin anlatıldığı şarkı, grubun eleştirel ve sorgulayıcı karakteristik lirik tarzının özelliklerini taşımaktadır.

‘ten itibaren tüm dünyanın gözü önünde masum sivilleri katlederek işleyen İsrail’in yakın geçmişteki kanlı mazisini gözler önüne seren Nekbe gününü anlatan bu şarkı, başarılı müzikal estetiğinin yanı sıra mücadelesini çarpıcı bir biçimde konu edindiği için ayrı bir öneme sahiptir.

DİPNOTLAR

  1. 1.Bkz. Yerinden Etme
  2. 2.Bkz. İsrail İşgalciliği; İşgal Hukuku; Siyonist Gaspçı

KAYNAKÇA

  • Geldi, Mahmut; Darwesh, Qais Omar & Fırat, Esat (2024). “İşgal Altındaki Filistin Topraklarında 76 Yıldır Devam Eden ‘Büyük Felaket: Nekbe’”. AA. Erişim Tarihi: 12.08.2024, https://www.aa.com.tr/tr/dunya/isgal-altindaki-filistin-topraklarinda-76-yildir-devam-eden-buyuk-felaket-nekbe/3220025#.
  • Mor ve Ötesi (2018). Nakba [Video]. YouTube, https://www.youtube.com/watch?v=w-H39fnZJeU.
  • Özsoy, Büşra (2020). “Mor ve Ötesi’nin En Anlamlı Şarkılarından Nakba”. Wannart. Erişim Tarihi: 06.03.2025, https://wannart.com/icerik/26106-mor-ve-otesinin-en-anlamli-sarkilarindan-nakba.

ATIF İÇİN

ATIF İÇİN

Uslu, Rumeysa. “Nakba Şarkısı”. Filistin Sözlüğü. ed. Hasan Yücel Başdemir - Metin Uçar. 1183-1184. Ankara: Anadolu Ajansı - AA Kitap, 2026.