Kültürel Çeşitlilik
İNG
Cultural Diversity
ALM
Kulturelle Vielfalt
FRA
Diversité culturelle
ARA
تنوّع ثقافيّ
Kültürel çeşitlilik, en geniş anlamıyla bir toplum ya da yapı içinde farklı olan çeşitli etnik unsurlar, dinler, diller ve buna bağlı olarak oluşan inançları da içine alan, farklı sosyokültürel kimliklerin bir arada yaşamasını ifade eden bir kavramdır. Kültürel çeşitliliğin sürdürülmesi durumunda toplumsal düzenin korunmasının önemli olduğu düşüncesi çokkültürcülük (multiculturalism) teorisi bağlamında üzerinde önemle durulan kavramların başında gelmektedir. Günümüzde çoğu ülke bağımsız şekilde kültürel çeşitlilik örneklerine sahiptir ve modern dünyanın tüm argümanları çeşitliliğin korunması çabaları içindedir (Kymlicka, 1998: 39).
Roger Garaudy (2011: 24), İlahi Mesajlar Toprağı şeklinde isimlendirdiği çalışmasında monoteist geleneğin başladığı bu toprakların Yahudilikten günümüze kadarki serencamını ”kutsal” kavramı etrafında anlatmaktadır. Çünkü Filistin, coğrafya olarak Akdeniz kıyısında, kuzeyden güneye uzanan üç paralel şeritten oluşmakta ve dünyanın en eski medeniyetlerinin doğduğu “verimli hilal”in iki ucu olan Mezopotamya ile Mısır arasında kalmaktadır. Bu bölge, Yunanistan dâhil, bölgedeki diğer birçok yere göre daha erken dönemde şehir devletlerine ev sahipliği yapmıştır. Garaudy, burası için “Asya, Afrika ve Akdeniz Avrupa’sından oluşan üç kıtanın kavşak noktasındaki ışıl ışıl parıldayan bir ocak” ifadesini kullanmakta ve çeşitli medeniyetlerin binlerce yıl süren diyaloglarının oluşturduğu çok kültürlü bir yapıda olduğuna dikkat çekmektedir. Filistin, bu anlamda geçmişin farklı dinî ve kültürel mirasının taşıyıcısı olan önemli bir yerleşim yeridir (Memiş, 2011).
Mezopotamya’dan Filistin’e göç eden ile tek Tanrılı dinlerin merkezi olduğu varsayılan Filistin, in ataları olarak düşündükleri gruplara da ev sahipliği yapmıştır. Filistin’in yerli halkı olan Kenanlıların yanı sıra Yahudi, Babil, Pers, Makedon, Roma, ve İslam kültürü ile bu topraklar zenginlik kazanmıştır (Aydın, 2005: 233-234). Filistin’in kültürel çeşitliliği, bünyesinde barındırdığı bu farklı dinî gruplardan ve onların kültürel miraslarından oluşmaktadır. Yahudi, , Müslüman ve bunların alt gruplarının tüm çeşitliliği ile görülebildiği Filistin, bugün bu çeşitliliği hedef alan siyonizme karşı direnmektedir.
Siyonizm’in şekillendirdiği ’in Filistin topraklarına öncelikle yıkım ve göç ettirme amacıyla ilerlemesi1, bu kültürel çoğulculuğun yok edilmesi ve tek ulusun hâkim olduğu bir etnik-ulus inşası anlamına gelmektedir. Modern dönemin tüm paradigmalarının kültürel çoğulculuğu model alan yaklaşımları, İsrail politikaları nedeniyle ciddi bir zafiyete uğramaktadır. Yahudi, Hristiyan ve Müslümanlara ait dinî merkezlerin2 varlığıyla dünyaya örnek yaşam alanı olarak sunulacak bu coğrafya, tüm dinî ve insani değerlerin yok edilmeye çalışılmasıyla kültürel anlamda ortadan kalkma tehlikesiyle karşı karşıya kalmıştır.
DİPNOTLAR
- 1.Bkz. Aliyah; Mülteciler; Nekbe; Siyonist İşgal; Yerinden Etme
- 2.Bkz. İnanç Turizmi
AYRICA BAKINIZ
KAYNAKÇA
- Aydın, Mehmet (2005). Ansiklopedik Dinler Sözlüğü. Konya: Edebiyatı Vakfı Yayınları.
- Garaudy, Roger (2011). İlâhî Mesajlar Toprağı Filistin, çev.: Cemal Aydın. İstanbul: Türk
- Kymlicka, Will (1998). Çokkültürlü Yurttaşlık, çev.: Abdullah Yılmaz. İstanbul: Ayrıntı Yayınları.
- Memiş, Ekrem (2011). “Eskiçağda Filistin ve Filistinliler”. Fırat Üniversitesi Orta Doğu Araştırmaları Dergisi, 7 (2), 1-11.
ATIF İÇİN
ATIF İÇİN
Tunç, İsmet. “Kültürel Çeşitlilik”. Filistin Sözlüğü. ed. Hasan Yücel Başdemir - Metin Uçar. 1028-1029. Ankara: Anadolu Ajansı - AA Kitap, 2026.