Kamp Hayatı
İNG
Camp Life
ALM
Das Leben im Lager
FRA
La Vie dans un Camp de Réfugiés
ARA
حياة المخيّم
BM Filistinli Mültecilere Yardım ve Çalışma Ajansına (UNRWA) kayıtlı 6 milyondan fazla mülteci bulunmaktadır. Bu sayı 15 milyona yaklaşan tüm in yaklaşık yüzde 40’ına tekabül etmektedir. Mültecilerin yaklaşık üçte biri Ürdün, Lübnan, Suriye, Gazze Şeridi, Kudüs’ün doğusu ve ’daki 58 faklı kampta yaşamaktadır (PCBS, 2024; UNRWA, t.y.). 1948’de tarafından başlatılan zorla yerinden etme ve etnik temizlik1 süreci günümüzde de devam etmektedir. sonrasında zaten zor durumda yaşayan Gazzelilerin başına gelenler bunun en çarpıcı örneklerinden biridir. Resmi kaynaklara göre Ekim-Aralık 2023 döneminde, İsrail saldırılarından dolayı Gazze Şeridi’nde 1,7 milyondan fazla Filistinli yerinden edilmiştir (UNCHR, 2024: 8) ve bir insanlık dramı yaşanmaktadır. Bugün her ne kadar şartlar daha kötüye gitse de öncesinde de durum iç açıcı değildir.
UNRWA’nın verilerine göre, ’deki kamplarda 1,6 milyona yakın Filistinli mülteci bulunmaktadır. Mülteciler gerek İsrail’in uyguladığı keyfi abluka gerekse kamplardaki yoğun nüfus, yetersiz ve kısıtlı olanakları sebebiyle çok zor şartlar altında hayatlarını sürdürmektedir. Bölgedeki kamplarda sık sık elektrik kesintileri yaşanırken, temiz suya erişim2 de yetersiz düzeydedir. , Lübnan’da da zor şartlar altında yaşamaktadırlar. Lübnan, yaklaşık 493 bin Filistinli mülteciye ev sahipliği yapmaktadır. Bu nüfusun yüzde 55’i, 12 resmi kampta ikamet etmektedir. Mülteciler, buradaki kamplarda da tıpkı Gazze’de olduğu gibi temel altyapı yetersizliği ve yoğun nüfustan ötürü hem fiziksel hem de ruh sağlığı açısından olumsuz yönde etkilenmektedir. Yaklaşık 2,4 milyon Filistinli mülteciye ev sahipliği yapan Ürdün’de, 10 resmi kamp bulunmakta ve 370 bin kişi bu kamplarda ikamet etmektedir. Buradaki durum da diğer kamplarla benzemektedir. Suriye’de yaşanan iç savaş, ülkedeki Filistinli mültecileri de olumsuz etkilemiştir. Yaklaşık 438 bin Filistinli mülteciye ev sahipliği yapan ülkede, Filistinlilerin yüzde 40’ı, 9 resmi kampta yaşamlarını sürdürmekteydi. İç savaşın başlamasıyla bu kampların pek çoğu büyük zarar görmüş ve mülteciler yerinden edilmiştir (UNRWA, 2023). Bilhassa burada bulunan Yermuk Kampı’nda savaş sırasında şiddetli çatışmalar yaşanmıştır. Savaş nedeniyle gıda ve temiz suya ulaşım, sağlık hizmetleri, barınma ve altyapı problemleri yaşayan mülteciler uluslararası yardım kuruluşlarının yardımlarıyla hayatlarını devam ettirmektedir (UNRWA, 2024).
Mülteci kamplarındaki derme çatma evler ve dar sokaklarda hayatlarına devam etmek zorunda olan Filistinliler, mahremiyetlerini sağlamakta dahi zorluk çekmektedir. Sokaklarda açık bulunan elektrik kabloları nedeniyle her yıl ciddi sayıda can kaybı yaşanmaktadır. Büyük zorluklara rağmen lerine devam etmeye çalışan mülteciler gelecek kaygısı yaşamaktadırlar. Ayrıca birçok iş kolunda çalışmaları yasak olduğundan anlamda ciddi zorluklar çekmektedirler (TRT Haber, 2024). Yaşanan birçok fiziksel zorluğun yanında psikolojik sorunlarla da baş etmek zorunda olan mülteciler, ruh sağlığı ve psiko-sosyal destek hizmetlerine de ihtiyaç duymaktadır. Bu psikolojik problemlerin başında ve travma sonrası stres bozukluğu gelmektedir. Savaş, zorunlu göç, yakınlarını kaybetme vb. zorlu yaşam olayları yaşayan mültecilerde bu deneyimler derin travmatik izler bırakmaktadır. Bunun yanında depresyon ve anksiyete bozuklukları da sıklıkla görülmektedir (UNRWA, 2023).
İsrail’in uzun yıllardır sürdürdüğü , katliam ve soykırım politikaları sonucunda evleri ve toprakları edilerek zorla yerlerinden edilen3 çok sayıda Filistinli kendi ülkelerinde ya da komşu ülkelerde kamplarda yaşamaya zorlanmıştır. Uluslararası kuruluşların kararlarına ve uluslararası hukuk belgelerine rağmen devam eden İsrail saldırıları nedeniyle sürekli kalabalıklaşan kamplarda insanlar temiz su, elektrik, sağlık hizmeti ve yeterli gıda gibi temel insani ihtiyaçlarını karşılamada da sorunlar yaşamaktadır. İsrail’in kamplara yönelik sistematik baskısı ve altyapıyı kasıtlı olarak tahrip etmesi de mevcut krizin boyutunu derinleştirmektedir. Eğitim imkânlarından yoksunluk, yüksek işsizlik ve ekonomik sorunlarla mücadele eden Filistinliler evlerinden uzaklaştırılarak yaşamak zorunda bırakıldıkları kamp hayatında da İsrail ine maruz kalmaya devam etmektedir.
DİPNOTLAR
- 1.Ayrıca bkz. Siyonist Soykırımcı; Soykırım
- 2.Ayrıca bkz. Su Hakkı
- 3.Ayrıca bkz. Yerinden Etme
AYRICA BAKINIZ
KAYNAKÇA
- PCBS (2024). H.E. Dr. Ola Awad, President of the Palestinian Central Bureau of Statistics (PCBS). Erişim Tarihi: 10.04.2025, https://www.pcbs.gov.ps/post.aspx?lang=en&ItemID=5773.
- TRT Haber (23 Haziran 2024). Filistinli Mültecilerin Zorlu Hayatı [Video]. You Tube, https://www.youtube.com/watch?v=OTxrtBNM8mQ.
- UNHCR (2024). Global Trends: Forced Displacement in 2023. Erişim Tarihi: 10.09.2024, https://www.unhcr.org/global-trends-report-2023.
- UNRWA (2023). Annual Operational Report. Erişim Tarihi: 10.09.2024, https://www.unrwa.org/resources/reports/annual-operational-report-2023.
- UNRWA (2024). Yarmouk (Unofficial Camp). Erişim Tarihi: 10.09.2024, https://www.unrwa.org/where-we-work/syria/yarmouk-unofficial-camp.
- UNRWA (T.Y). Palestine Refugees. Erişim Tarihi: 10.09.2024, https://www.unrwa.org/palestine-refugees.
ATIF İÇİN
ATIF İÇİN
Türkoğlu, Mahmut Metin. “Kamp Hayatı”. Filistin Sözlüğü. ed. Hasan Yücel Başdemir - Metin Uçar. 880-882. Ankara: Anadolu Ajansı - AA Kitap, 2026.