İçeriğe geç
EK · EKONOMİ3 dk okuma · s. 1474–1476

Ticaret Odası

İNG

Chamber of Commerce

ALM

Handelskammer

FRA

Chambre de Commerce

ARA

غرفة التجارة

YAZAR

Abdullah KILIÇARSLAN

ORCID 0000-0002-7251-9990

KİTAPTA

s. 1474–1476

Atıf al

Katılımcı üyelerin menfaati doğrultusunda uygun ticari ortamın tesisiyle ticaretin teşvik edilmesine katkı sunan ticaret odaları, ülke ekonomileri için hayati önem taşıyan kurumlardır. Bunlar yerel, ulusal bölgesel ve uluslararası statülerde fonksiyonlarını icra etmektedirler (Horn, 2015). Ticaret odalarına üyelik; bireysel ve kurumsal üyelere network oluşturma ve piyasalara erişim başta olmak üzere birçok avantaj sağlamaktadır. Üyelerinin menfaatleriyle ülke menfaatlerini uyumlu bir şekilde yürüten ticaret odaları, dış ticaret açısından da ülke ekonomileri için önemli kurumlardır. Gerek ulusal gerekse uluslararası ticarette üyeleriyle etkin rol üstlenen ticaret odaları ticareti kolaylaştırıcı yönleriyle dikkati çekmektedir (The Official Belgian Chamber of Commerce in South Africa, 2025).

Sivil toplum kuruluşu olarak ticaret odalarının bilinen ilk resmi örneği, 1599 yılında Marsilya’da tüccarların kurmuş olduğu ticaret odasıdır (Horn, 2015). ’de ise ilk ticaret odası, 1936 öncesi dönemde Kudüs’te İngilizlerin yönetimi1 altında işleyen ( etkisi altında bulunan) ticaret odasına alternatif olarak kurulan ve kurucu başkanı Ahmet Hilmi Paşa olan Kudüs Arap Ticaret ve Sanayi Odası’dır. Kudüs Arap Ticaret ve Sanayi Odası, ticaret odalarının normal fonksiyonlarına ek olarak, İsrail işgali sonrası in gayrimenkullerini ve İşgalci İsrail zorbalığından korumak amacıyla noter fonksiyonunu da icra etmiştir. 2001 yılında tarafından faaliyetleri askıya alınan Kudüs Arap Ticaret ve Sanayi Odası, el-Ram ve Bethany’de açmış olduğu iki ofisinde faaliyetlerini yürütmektedir (JACCI, 2015: 1-5).

Kudüs Arap Ticaret ve Sanayi Odası dışında Filistin’de 1943-2006 yılları arasında 13 ticaret odası daha kurulmuştur. Bu odalar; 1943 yılında kurulan Nablus Ticaret ve Sanayi Odası (4.222 üye), 1945 yılında kurulan Tulkarim Ticaret, Sanayi ve Tarım Odası, 1950 yılında kurulan Ramallah ve El-Bireh Ticaret ve Sanayi Odası (15.000 üye), 1952 yılında kurulan Beytüllahim Ticaret, Sanayi ve Tarım Odası (2.077 üye), 1953 yılında kurulan Cenin Ticaret, Sanayi ve Tarım Odası ile Eriha Ticaret ve Sanayi Odası, 1954 yılında kurulan el-Halil Ticaret ve Sanayi Odası (3.000 üye) ile Valiliği Ticaret ve Sanayi Odası (13 üye), 1973 yılında kurulan Kalkilya Ticaret, Sanayi ve Tarım Odası (217 üye), 1997 yılında kurulan Salfit Ticaret ve Sanayi Odası, 1999 yılında kurulan Tubas Ticaret, Sanayi ve Tarım Odası, 2000 yılında kurulan Güney el-Halil Ticaret, Sanayi ve Tarım Odası ve 2006 yılında kurulan Kuzey el-Halil Ticaret, Sanayi ve Tarım Odası’dır (Palestine in Hungary, t.y.). Filistin’de ticaret odalarının yanı sıra ticari hayatın başat aktörleri arasında yer alan ve 1998 yılında kurulan Filistin Ticaret Merkezi; 41 şirket Gazze, 44 şirket Ramallah, 19 şirket Nablus ve 59 şirket; el-Halil, Eriha, Cenin, Kudüs, Kalkilya, Salfit, Tulkarim, Tubas ve Beytüllahim’de olmak üzere dan gıdaya toplamda 20 farklı sektörden 163 şirketin ticaret işlemlerini gerçekleştirdiği bir yapıda hizmetlerini sürdürmektedir. Filistin’deki odalar, 1989 yılında kurulan ve merkezi Kudüs’te bulunan Filistin Ticaret, Sanayi ve Tarım Odaları Federasyonu üyesidirler (Nablus Chamber, 2025).

Filistin’de kurulan ticaret odaları; faaliyetlere yönelik (vergi vb.) mevzuatsal düzenlemelere katkı sağlanması, tahkim hizmetlerinin sunulması, fuar organizasyonlarının düzenlenmesi, sponsorluk, yerel ve ulusal endüstrilerin desteklenmesi, ihracatın artırılması, menşe sertifikalarının düzenlenmesi, belge tasdik hizmetleri, yatırım ve danışmanlık hizmetleri ile ekonomik toplantı ve buluşmaların düzenlenmesi gibi çeşitli alanlarda faaliyet göstermektedirler (Chamber of Commerce, 2025; Nablus Chamber, 2025).

İşgalci İsrail’in 2023 yılından itibaren Gazze’ye yönelik saldırıları çerçevesinde Filistin genelinde ticari faaliyetler azalmış, üretim düşmeye başlamış ve bu doğrultuda mal ve hizmetlere olan talep düzeyi gerilemiştir (BССІ, 2023: 8). rejimin uyguladığı hareket kısıtlamaları nedeniyle ülkede ulaşım ve tedarik operasyonları karmaşık bir yapıya bürünmüştür. Filistin’de mukim ticaret odalarının, farklı statülerde faaliyet gösteren dünya genelindeki ticaret odalarının klasik fonksiyonlarına ek olarak Filistin halkının mülkiyet haklarını İşgalci İsrail’e karşı koruma misyonu, ticaret odalarının sadece ticari değil, aynı zamanda noktasında ulusal bir sorumluluk üstlendiklerini göstermesi açısından önemlidir.

DİPNOTLAR

  1. 1.Ayrıca bkz. Britanya Mandası; İngiliz İşgali

KAYNAKÇA

  • BCCI (2023). Annual Report 2023. Erişim Tarihi: 28.04.2025, https://www.bethlehem-chamber.org/cached_uploads/download/2024/06/13/annual-report-2023-1718277596.pdf.
  • Chamber of Commerce (2025). Chamber History. Erişim Tarihi: 18.05.2025, https://www.ramallahcci.org/en/Article/1100/The-Chamber-in-Brief.
  • Horn, Jeff (2015). Economic Development in Early Modern France: The Privilege of Liberty, 1650–1820. Cambridge: Cambridge University Press.
  • JACCI (2015). The Arab Chamber of Commerce & Industry-History. Erişim Tarihi: 12.05.2025, http://www.jacci.org/articles/view/2.
  • Nablus Chamber (2025). Nablus Chamber of Commerce and Industry. Erişim Tarihi: 18.05.2025, https://www.nablus-chamber.org/index.php?lang=1&page=1&but_id=66.
  • Palestine in Hungary (T.Y). Directory of Chambers of Commerce, Industry and Agriculture in Palestine. https://en.palestine.hu/culture-economy/economy-tourism/directory-of-chambers-of-commerce-industry-and-agriculture-in-palestine/.
  • The Official Belgian Chamber of Commerce in South Africa (2025). The Vital Role of Chambers of Commerce in the Global Economy. Erişim Tarihi: 01.05.2025, https://www.belgianchambersa.co.za/blogpost/the-vital-role-of-chambers-of-commerce-in-the-global-economy.

ATIF İÇİN

ATIF İÇİN

Kılıçarslan, Abdullah. “Ticaret Odası”. Filistin Sözlüğü. ed. Hasan Yücel Başdemir - Metin Uçar. 1474-1476. Ankara: Anadolu Ajansı - AA Kitap, 2026.