İçeriğe geç
TI · TIP2 dk okuma · s. 892–893

Karra Arabaları

İNG

Donkey Carts

ALM

Karra-Wagen

FRA

Chariots

ARA

“عربات “الكارو

YAZAR

Sobhi SKAİK

ORCID 0009-0007-1657-1560

Orhan ALİMOĞLU

ORCID 0000-0003-2130-2529

KİTAPTA

s. 892–893

Atıf al

’de yakıt sıkıntısı ve nın zarar görmesi nedeniyle, geleneksel bir ulaşım aracı olan karra arabaları (eşek arabaları), savaş koşullarında in hayatını kolaylaştıran hem pratik hem de sembolik bir önem kazanmıştır. Böylece bu araçlar, Filistinliler için bir taraftan ulaşım/taşıma çözümü sunarken diğer taraftan da lerinin simgesi haline gelmiştir.

“Karra” kelimesi, İngilizce car (araba) sözcüğünden türemiştir ve İngiliz mandası döneminden bu yana Filistinliler arasında kullanılmaktadır. Karra, genellikle eşek, katır veya atların çektiği, dört tekerlekli, ahşap bir kasaya sahip olan, düşük maliyetli ve dayanıklı bir ulaşım aracıdır. Bu araçlar uzun yıllar boyunca daha çok kırsal ve sal alanlarda kullanılmış şehirli kesimler tarafından ise taşralılıkla ilişkilendirilerek olumsuz algılanmıştır (Raouf, 2023). Ancak karra arabalarının günümüzdeki gerçek anlamını şair Mahmûd Derviş’in şu dizeleri özetler niteliktedir: “Ve eğer bir yol bulabilirsek, hayatı severiz.” Bu ifade, ’in Gazze’de sürdürdüğü hukuksuz abluka, ve sivil yaşam yerlerinin yoğun bombardımanı nedeniyle hayatta kalmaya çalışan sivillerin direnişinin bir parçası olan karra arabaları ile de bağlantılıdır. Çünkü Gazze halkı, tüm yokluğa rağmen hayata tutunmak için bu tür araçlara yönelmiş, bu basit çözüm ile yaşamı yeniden üretme azmini göstermiş ve aynı zamanda karra arabalarını direnişin güçlü bir sembolü haline getirmiştir.

Gazzeli bir karra sürücüsü olan Ahmed, karra arabalarının kendileri için taşıdığı anlamı ironik olarak “fakirin Land Cruiser’ı!” diyerek ifade etmiştir. Gerçekten de İsrail saldırıları nedeniyle Gazze halkının yakıt tedariki büyük ölçüde kesilmiş bu da ulaşım ve lojistik konularında ciddi sorunlara yol açmıştır. Özellikle İsrail’in hukuksuz engelleri nedeniyle neredeyse tamamen tükenen yakıt kaynakları, jeneratörlerinin durmasına, su pompalarının çalışmamasına ve günlük hayatın sekteye uğramasına neden olmuştur. Bu şartlar altında, Gazze halkı eski ama çok etkili bir ulaşım aracı olan karra arabalarına yeniden yönelmiş hem yük hem insan taşıma amacıyla kullanmaya başlamıştır. (Raouf, 2023). Bu araçların aynı zamanda hizmetlerinde de önemli bir işlev üstlendiğinin altı çizilmelidir. Özellikle İsrail saldırıları nedeniyle ambulansların hedef alındığı durumlarda ya da tahrip edilen yollarda araçlarla erişilemeyen bölgelerde yaralıların ve ölülerin taşınmasında tek seçenek hâline gelmiştir (Abushamala, 2023; France24, 2024).

Karra arabaları, Gazze halkının zorluklara karşı gösterdiği dahiyane direniş biçimlerinden biridir. Sadece maddi değil ayrıca sembolik olan bu arabalar, savaşın en insani tanıklarından biri hâline gelmiştir. Öyle ki bunlar, kimi zaman savaşta yalnız bırakılan insanların tek yoldaşı olmuş, kimi zaman da Gazzelilerin ölülerini ve yaralılarını ortada bırakmayarak insan onurunu koruyan bir “taşıyıcı” rolü üstlenmiştir.

KAYNAKÇA

  • Abushamala, Rania R.A. (2023). “Gaza Residents Forced to Resort to Carts for Transportation”. AA. Erişim Tarihi: 13.04.2025, https://www.aa.com.tr/en/middle-east/gaza-residents-forced-to-resort-to-carts-for-transportation/3095128.
  • France24 (2024). Donkeys offer Gazans Lifeline Amid War Shortages. Erişim Tarihi: 13.04.2025, https://www.france24.com/en/live-news/20241125-donkeys-offer-gazans-lifeline-amid-war-shortages.
  • Raouf, Bahaa Shahera (2023). “We’re Back to Using Donkeys”. Institute for Palestine Studies. Erişim Tarihi: 13.04.2025, https://www.palestine-studies.org/ar/node/1654744.

ATIF İÇİN

ATIF İÇİN

Skaik, Sobhi - Alimoğlu, Orhan. “Karra Arabaları”. Filistin Sözlüğü. ed. Hasan Yücel Başdemir - Metin Uçar. 892-893. Ankara: Anadolu Ajansı - AA Kitap, 2026.